Jak będzie z powrotem uczniów do szkół?

Ministerstwo Edukacji Narodowej opublikowało odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania związane z powrotem uczniów 1 września do szkół i innych placówek. Publikujemy najważniejsze dotychczasowe ustalenia.

Od 1 września uczniowie wracają do szkół i nauczania tradycyjnego, ale w razie lokalnego pogorszenia sytuacji epidemicznej możliwy będzie tryb mieszany lub całkowicie zdalny, wytyczne wydał Główny Inspektor Sanitarny, a Ministerstwo Edukacji Narodowej przedstawiło odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania związane z powrotem dzieci do szkół. Poniżej publikujemy wybór najbardziej istotnych zagadnień

Kto zawiadamia o zagrożeniu w szkole i placówce?

Informacja, np. o zachorowaniu wśród uczniów lub personelu, może pochodzić od lekarza, ale – w zależności od sytuacji – również od rodziców lub pełnoletniego ucznia, dyrektora szkoły, placówki lub innych pracowników szkoły, którzy uzyskali informację o zachorowaniu. Informacja taka podlega weryfikacji i ocenie ryzyka przez państwowego powiatowego inspektora sanitarnego.

Kto powiadamia dyrektora o zakażeniu ucznia?

Rodzice lub sanepid. Powiadamiają rodzice ucznia niezwłocznie po tym, gdy otrzymają dodatni wynik badania. Informację o każdym przypadku zakażenia SARS-CoV-2 lub zachorowaniu na COVID-19 otrzymuje również (z laboratorium/od lekarza) państwowy powiatowy inspektor sanitarny. W takiej sytuacji kontaktuje się on z rodzicami, a następnie ze szkołą, aby przeprowadzić dochodzenie epidemiologiczne na terenie szkoły (wśród uczniów i personelu) i ustali listę kontaktów osoby zakażonej.

W jaki sposób dyrektor szkoły ma odróżnić objawy grypy od COVID-19?

Na podstawie zewnętrznych objawów nie można jednoznacznie odróżnić infekcji dróg oddechowych od zachorowania na COVID-19. Zachorowania te przebiegają z gorączką i dają objawy z górnych dróg oddechowych. Zawsze w sytuacji, gdy dziecko przejawia objawy infekcji górnych dróg oddechowych, konieczna jest jego izolacja i natychmiastowy kontakt z rodzicami, którzy powinni odebrać dziecko ze szkoły. Jest to standardowa procedura ostrożnościowa związana z trwającym stanem epidemii.

Na podstawie jakich objawów dyrektor szkoły powinien odizolować dziecko?

Jeżeli pracownik szkoły zaobserwuje u ucznia objawy, które mogą sugerować chorobę zakaźną, w tym kaszel, temperaturę wskazującą na stan podgorączkowy lub gorączkę, powinien odizolować ucznia w odrębnym pomieszczeniu lub wyznaczonym miejscu, zapewniając minimum 2 m odległości od innych osób. Następnie niezwłocznie powiadomić rodziców o konieczności pilnego odebrania ucznia ze szkoły.

Jakie kryteria państwowy powiatowy inspektor sanitarny (PPIS) bierze pod uwagę, wydając opinię o zawieszeniu działania szkoły, placówki?

Opinia dotycząca zawieszenia zajęć stacjonarnych (i kontynuowanie zajęć wyłącznie w formie nauczania zdalnego) będzie uwzględniała: - wystąpienie przypadku lub przypadków zakażenia SARS-CoV-2/ zachorowań na COVID-19 wśród uczniów lub pracowników szkoły, placówki; - lokalną sytuację epidemiologiczną na danym obszarze (liczbę osób zakażonych/zapadalność/dynamikę wzrostu) z uwzględnieniem przypadków związanych z transmisją poziomą oraz ogniskami instytucjonalnymi i ich charakterem.

W przypadku, gdy przyczyną zawieszenia zajęć będzie sytuacja epidemiologiczna w powiecie (nie zaś zdarzenia związane z funkcjonowaniem szkoły), decyzję o nauczaniu na odległość może podjąć nie dyrektor, lecz zespół zarządzania kryzysowego odpowiedniego szczebla.

Czy jest możliwe ustalenie odrębnych kryteriów zawieszenia zajęć dla grupy, grupy wychowawczej, oddziału, etapu edukacyjnego lub całej szkoły, placówki?

Będzie to zależało od sytuacji epidemiologicznej. W sytuacji, gdy jeden z uczniów zachoruje na COVID-19, kwarantannie będą musieli poddać się pozostali uczniowie z tej klasy. Wówczas prowadzenie dla nich zajęć w formie zdalnej będzie jedyną możliwością kontynuowania nauki. Nauka stacjonarna dla innych klas w danej szkole będzie zależała od tego w jakim stopniu byli oni narażeni na zakażenie.

Decyzja przejścia na kształcenie w formie mieszanej (hybrydowej) będzie przedmiotem indywidualnej opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, na podstawie przedstawionych przez dyrektora szkoły, konkretnych rozwiązań dotyczących organizacji zajęć szkolnych.

Czy liczba osób podejrzanych o zakażenie lub zakażonych w szkole, placówce będzie determinowała zakres zawieszenia zajęć?

Tak. Opinia ta będzie uwzględniała lokalną sytuację epidemiologiczną (liczbę osób zakażonych/zapadalność/dynamikę wzrostu), w tym przypadki związane z transmisją poziomą oraz ogniskami instytucjonalnymi i ich charakterem.

W przypadku, gdy zawieszenie zajęć jest spowodowane narażeniem, zakażeniem, zachorowaniem, które dotyczy ucznia lub pracownika szkoły, jego zakres jest uzależniony od oceny ryzyka transmisji zakażenia na pozostałych uczniów i personel.

Czy dziecko z rodziny, w której członek/członkowie są objęci kwarantanną, musi pozostawać w domu?

Musi pozostać w domu. Wszystkie osoby współzamieszkujące lub pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym z osobą kwarantannową również podlegają kwarantannie.

Czy osoby podejrzane o zakażenie (nauczyciele i uczniowie, inni pracownicy) w szkole powinni natychmiast zakładać maseczki?

Tak, powinny. Osoby wykazujące objawy choroby zakaźnej, w tym w szczególności kaszel w połączeniu z podwyższoną temperaturą, powinny założyć maseczkę i niezwłocznie odizolować się od innych osób. Nie mogą one prowadzić zajęć lub uczestniczyć w lekcjach.

Czy uczniowie przewlekle chorzy (np. z deficytem odporności) na co dzień uczęszczający do szkoły powinni uczestniczyć w lekcjach stacjonarnych?

Decyzja powinna być podjęta na podstawie opinii lekarza sprawującego opiekę zdrowotną nad uczniem z chorobą przewlekłą.

Czy uczniowie objęci indywidualnym nauczaniem powinni uczestniczyć w zajęciach w formie stacjonarnej?

Nauczyciele mają z nimi zajęcia w domu, w bezpośrednim kontakcie. Decyzja w tym zakresie powinna być podjęta na podstawie opinii lekarza sprawującego opiekę zdrowotną nad uczniem, co pozwoli uwzględnić przesłanki zdrowotne, które były przyczyną nauczania indywidualnego.

Czy w przypadku stwierdzenia zakażenia przewiduje się wykonanie testów dla grupy, kadry, a może dla wszystkich uczniów i pracowników szkoły?

W przypadku stwierdzenia zakażenia u uczniów lub pracowników szkoły państwowy powiatowy inspektor sanitarny przeprowadza dochodzenie epidemiologiczne, którego celem jest ustalenie kręgu osób narażonych. Wyniki dochodzenia epidemiologicznego decydują o zakresie dalszych działań.

Osoby, które spełniają kryteria bliskiego kontaktu (tzw. styczności) z osobą chorą lub zakażoną są obejmowane kwarantanną. Natomiast osoby, które miały kontakt o charakterze innym niż styczność są obejmowane nadzorem epidemiologicznym.

Osoby skierowane na kwarantannę ze względu na bliski kontakt z osobą zakażoną otrzymują poprzez aplikację telefoniczną zaproszenie na pobranie w 10 lub 11 dniu kwarantanny wymazu z nosogardła w mobilnym punkcie pobrań (drive thru). W przypadku osób, które ze względu na brak samochodu lub z innych powodów nie mogą skorzystać z tego rozwiązania, kwarantanna automatycznie zakończy się maksymalnie po 14 dniach bez wykonywania badań.

Natomiast w stosunku do osób, które nie były bezpośrednio narażone na kontakt ze źródłem zakażenia (nie były z osobą zakażoną w bliskim kontakcie), możliwe jest wykonanie badań przesiewowych.

Czy trzeba zachowywać dystans społeczny na terenie szkoły? Czy dzieci muszą nosić maseczki?

W miarę możliwości zaleca się taką organizację pracy szkoły i jej koordynację, która umożliwi zachowanie dystansu między osobami przebywającymi na terenie szkoły i ograniczy gromadzenie się uczniów (np. różne godziny przychodzenia uczniów z poszczególnych klas do szkoły, różne godziny przerw lub zajęć na boisku) oraz unikanie częstej zmiany pomieszczeń, w których odbywają się zajęcia. Ponadto obowiązują ogólne zasady higieny: częste mycie rąk, ochrona podczas kichania i kaszlu oraz unikanie dotykania oczu, nosa i ust. Maseczki powinny być stosowane w przypadku niemożności zachowania dystansu np. w czasie przerw w miejscach wspólnie użytkowanych, o ile nie jest zachowane zróżnicowanie czasowe w prowadzeniu zajęć.

Jak postępować w sytuacji, gdy uczeń krótko przed rozpoczęciem roku szkolnego wrócił z wypoczynku z kraju podwyższonego ryzyka?

Pobyt za granicą nie oznacza, że doszło do zakażenia i dojdzie do zachorowania. Nie należy ograniczać chodzenia ucznia do szkoły, o ile jego stan zdrowia nie wskazuje na chorobę, a kraj podróży nie był objęty restrykcjami w zakresie ruchu granicznego.

Jakie zasady postępowania przyjąć wobec uczniów, którzy krótko przed rozpoczęciem roku szkolnego uczestniczyli w weselach, pogrzebach oraz innych spotkaniach rodzinnych z udziałem wielu osób?

Obecność na imprezie nie oznacza zarażenia lub zachorowania. Postępowanie może się zmienić w przypadku powzięcia przez służby PPIS informacji o konieczności objęcia dziecka i jego rodziny kwarantanną/izolacją. W bursach i internatach szkolnych mieszkają uczniowie uczęszczający do różnych szkół.

Jakie zalecenia powinny obowiązywać podczas zajęć wychowania fizycznego w szkole (dotyczy również szkolenia sportowego) zarówno w przypadku uczniów, jak również nauczycieli? Jak zachować bezpieczeństwo podczas lekcji muzyki (śpiew oraz gra na instrumentach dętych)?

Podczas zajęć wychowania fizycznego i sportowych, w których nie można zachować dystansu, należy ograniczyć ćwiczenia i gry kontaktowe (np. sztuki walki, gimnastyka, koszykówka, piłka ręczna) i zastąpić je innymi (np. siatkówka, lekkoatletyka, trening przekrojowy, tenis stołowy i ziemny, badminton, biegi przełajowe). W miarę możliwości należy prowadzić zajęcia wychowania fizycznego na otwartej przestrzeni. Przedmioty i sprzęty znajdujące się w sali, których nie można skutecznie umyć, uprać lub dezynfekować, należy usunąć lub uniemożliwić do nich dostęp. Przybory do ćwiczeń (piłki, skakanki, obręcze) wykorzystywane podczas zajęć należy czyścić lub dezynfekować. W sali gimnastycznej sprzęt sportowy oraz podłoga powinny zostać umyte detergentem lub zdezynfekowane po każdym dniu zajęć, a w miarę możliwości po każdych zajęciach.

W trakcie nauki muzyki uczeń powinien korzystać z własnego instrumentu. Instrument wypożyczony jest przypisany do jednego ucznia przez cały rok szkolny. Należy zrezygnować ze śpiewu chóralnego.

Jaką temperaturę uznaje się za stan podgorączkowy? Czy jest to 37°C, czy 37,5°C?

W zależności od metody pomiaru różne wartości temperatury ciała uznawane są za temperaturę prawidłową i podwyższoną. Za prawidłową temperaturę ciała uznaje się wartość 36,6-37,0°C. Temperatura ciała w granicach ok. 37,2-37,5°C stopni może mieć różne przyczyny, np. związane z problemami metabolicznymi, stresem, wysiłkiem fizycznym. Za stan podgorączkowy uznaje się temperaturę przekraczającą zwykła temperaturę ciała, ale nie wyższą niż 38°C. Za gorączkę uznaje się temperaturę ciała 38°C oraz wyższą.

Dokładność pomiaru przy użyciu termometru bezdotykowego jest mniejsza. Na odczyt mają wpływ warunki środowiskowe (temperatura otoczenia, wiatr, przeciąg), temperatura urządzenia, sposób przeprowadzenia pomiaru (miejsce, odległość), skóra badanego (powinna być sucha).

Kto powinien pilnować odizolowanego ucznia, który ma objawy choroby? Czy trzeba zachować odstęp i nałożyć maseczkę?

Jeżeli u dziecka, przebywa na terenie szkoły, podejrzewa się infekcyjną chorobę wirusową, to funkcję tę pełni osoba wyznaczona zgodnie z procedurami ustalonymi przez dyrektora szkoły. Opiekun przebywający w tym samym pomieszczeniu powinien zachować dystans wynoszący min. 2 m, zakryć usta i nos maseczką.

Ile godzin dziecko może spędzić przed ekranem komputerowym, jeżeli zajęcia będą odbywały się na odległość?

System zdalnego nauczania powinien uwzględniać następujące zasady: równomierne obciążenie uczniów zajęciami w poszczególnych dniach tygodnia; zróżnicowanie zajęć w każdym dniu; możliwości psychofizyczne uczniów podejmowania intensywnego wysiłku umysłowego w ciągu dnia. Są to zasady dotyczące zajęć dydaktyczno-wychowawczych określone § 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz.U. z 2020 r. poz. 1166, z późn. zm.) wydane na podstawie art. 95a2) ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.