Kalendarium
W 700-letniej historii Tarnowa miało miejsce wiele ważnych wydarzeń, które składają się na bogactwo przeszłości naszego miasta.
"Tarnowskie kalendarium" opracowane zostało w Dziale Informacyjno-Wydawniczym Miejskiej Biblioteki Publicznej im. J. Słowackiego w Tarnowie w oparciu o zbiór książek i czasopism od wielu lat gromadzonych w MBP, a związanych tematycznie z samym miastem, jego historią, architekturą, życiem kulturalnym i gospodarczym.
To niewielkie wydawnictwo w układzie chronologicznym przedstawia sprawy lokalne, wydarzenia ważne dla kultury, przejawy aktywności gospodarczej i politycznej od początków istnienia Tarnowa do czasów współczesnych. Publikacja ta pragnie zwrócić uwagę czytelnikowi na rolę jaką pełnił Tarnów w historii Polski, przypomnieć bogate tradycje miasta, które kontynuują dzisiejsi mieszkańcy.
Opracowała: Maria Sąsiadowicz
|
Od początków do zaborów | |
| VIII - XI w. | Ziemia Tarnowska wchodzi w skład państwa Wiślan, później należącego do Księstwa Wielkomorawskiego, a następnie, za czasów Mieszka I, zostaje włączona w granice ówczesnej Polski. Osada Tarnów wykształciła się pod koniec wieku XI. |
| 1125 | W dokumencie potwierdzającym posiadłości klasztoru tynieckiego benedyktynów, spotykamy pierwszą pisaną wzmiankę o wsi Tarnów. |
| 1327 | Właścicielem wsi Tarnów jest Spycimir herbu Leliwa protoplasta rodu Tarnowskich. |
| 1329 | Spycimir Leliwita z Melsztyna rozpoczyna budowę zamku na Górze św. Marcina, który ma być siedzibą rodową, ośrodkiem zarządzania dobrami i strażnicą nadzorującą szlak handlowy z Krakowa na Ruś i z Tarnowa na Węgry. |
| 7 III 1330 | Władysław Łokietek nadaje Tarnowowi prawa miejskie. Przywilej królewski zawierał zgodę panującego na zorganizowanie mającej powstać osady miejskiej na wzorach miasta Krakowa (na prawie magdeburskim), nadanie jej uprawnień targowych w wybrany dzień tygodnia i poddani przyszłych mieszczan władzy samorządu miejskiego na czele z wójtem dziedzicznym. |
| 1330 - 1346 | Budowa kościoła parafialnego w Tarnowie (późniejsza bazylika katedralna) |
| 13 V 1331 | Biskup krakowski Jan Grot eryguje na Górze św. Marcina kaplicę pod wezwaniem Wniebowzięcia N. M. P. |
| 1342 | Na zamku na Górze św. Marcina wystawiono pierwszy znany dokument, którym był akt nadania przez Spycimira lasu Keyserwald, Mikołajowi w celu założenia tam wsi na prawie magdeburskim. |
| 27 III 1352 | Zmarł Spycimir Leliwita, założyciel Tarnowa, mądry polityk i wierny Łokietkowi mąż stanu, popierający jego walkę o zjednoczenie państwa polskiego. Przed śmiercią właścicielem dziedzictwa tarnowskiego ustanowił syna Rafała. |
| 1364 | Rafał Leliwita wykupił od wójta Jakuba wójtostwo tarnowskie, co zwiększyło jego władzę nad Tarnowem. |
| 1392 | Biskup przemyski Maciej wyświęcił pierwszego arcybiskupa halickiego błogosławionego Jakuba Strepę, a uroczystość ta odbyła się w kościele parafialnym. |
| 1400 | Wzniesiona została obecna bazylika katedralna Narodzenia N.M.P. |
| 17 IV 1400 | Biskup krakowski Piotr Wysz podniósł kościół parafialny w Tarnowie do godności kolegiaty. |
| 1419 | Król Władysław Jagiełło zwolnił kupców tarnowskich od ceł na drodze prowadzącej przez Opatowiec, Działoszyce, Lelów i Krzepice na Śląsk oraz na komorze krakowskiej |
| 1441 | Możnowładcy węgierscy zdobyli i podpalili zamek na Górze św. Marcina. |
| 8 V 1448 | Poświęcenie kościoła św. Ducha na obecnym pl. Bema ("Burek") (kościół rozebrany ok. 1821r.) |
| 1452 | Cech tkacki jako pierwszy w Tarnowie otrzymał statut czeladzi rzemieślniczej. |
| 1488 | W Tarnowie urodził się Jan Tarnowski, późniejszy hetman wielki koronny. |
| 1 poł. XVI w. | Hetman Jan Tarnowski rozbudowuje zamek na Górze św. Marcina na renesansową rezydencję otoczoną nowoczesnymi fortyfikacjami bastionowymi. W jego komnatach mieści się słynna biblioteka hetmańska, skarbiec i zbiór pamiątek rodzinnych. Tutaj gośćmi hetmana byli : Jan Kochanowski, Mikołaj Rej, Andrzej Frycz Modrzewski, Marcin Kromer, Stanisław Orzechowski i Jan Maria Padovano oraz inni wielcy przedstawiciele epoki Odrodzenia. |
| 1524 | Barbara i Jan Mikołajowscy herbu Gryf zbudowali kamienicę zwaną Domem Mikołajowskim, którą późniejszy właściciel ks. Wojciech Kaszewicz w r. 1753 zapisał szkole parafialnej. |
| IV-IX 1528 | Na tarnowskim zamku przebywa król węgierski Jan Zapolya, który stąd podejmuje staranie o odzyskanie władzy nad swoim królestwem. ok.1536 r. W bazylice katedralnej wykonany został przez włoskiego artystę Jana Marię Padovano wiszący pomnik nagrobny Barbary z Tęczyńskich Tarnowskiej (zm. 1521) pierwszej żony hetmana Jana Tarnowskiego. |
| 29 X 1529 | Poświęcenie kościoła św. Anny (obecnie plac przy zbiegu ulic: św. Anny i św. Ducha przy ul. Targowej) (kościół rozebrany ok. 1810r.) |
| 1547 | Jan Tarnowski uzyskał od cesarza Karola V tytuł hrabiowski i od tego czasu dobra tarnowskie zwane były hrabstwem. |
| 1558 | Hetman Jan Tarnowski wydał drukiem swoje dzieło "Consilium rationis bellicae" (Rada sprawy wojennej). |
| 24 VI 1559 | Hetman Jan Tarnowski ogłosił przywilej na mocy którego dwie dziesięciny ze wsi Wiewiórka, Borowiec i Nagoszyn przeznaczył na ręce rektora szkoły parafialnej. |
| 1560 | Dla mieszczan tarnowskich hetman J. Tarnowski opracował zbiór przepisów w języku łacińskim i polskim, zamieszczony w Acta Obligationum. |
| 16 V 1561 | W Wiewiórce zmarł hetman Jan Tarnowski pochowano go w kolegiacie tarnowskiej. |
| 1561-1574 | W katedrze powstał monumentalny pomnik hetmana Jana Tarnowskiego i jego syna Jana Krzysztofa, częściowo wykonany przez J. M. Padovano, a ukończony przez uczniów artysty. |
| 1563 | Wybudowanie kościoła drewnianego pw. Św. Trójcy (na Terlikówce) |
| 1567 | Umiera ostani potomek męski tarnowskiej linii Leliwitów, Jan Krzysztof Tarnowski. Tarnów drogą koligacji małżeńskich dostaje się w ręce książąt Ostrogskich pochodzących z Rusi. |
| 1570 | Zamek na Górze św. Marcina zostaje zdobyty przez wojska zaciężne Olbrachta Łaskiego i Andrzeja Zborowskiego, którzy mając prywatny zatarg z księciem Ostrogskim, wykorzystali pretensje do dziedzictwa Tarnowskich zgłaszane przez dalszych krewnych. Król Zygmunt August przyznał zamek Ostrogskim. Zniszczeniu uległa wtedy wspaniała biblioteka hetmańska. |
| 1588 | Umiera książę Konstanty Ostrogski, współrządy nad Tarnowem sprawują synowie Janusz i Aleksander. |
| 1603 | Po śmierci księcia Aleksandra Ostrogskiego i mocą uchwały Trybunału Lubelskiego hrabstwo zostało podzielone pomiędzy księcia Janusza i dzieci księcia Aleksandra. |
| 1612-1620 | Wrocławski rzeźbiarz Jan Pfister wykonał w tarnowskiej katedrze pomniki nagrobne księcia Janusza Ostrogskiego i jego żony Zuzanny (zm. 1596 r.) |
| 15 IV 1617 | Wybuchł pożar, który zniszczył część miasta Tarnowa i chór mniejszy kolegiaty. |
| 12 XI 1620 | Umiera książę Janusz Ostrogski i po jego śmierci Tarnów przechodzi kolejno na własność Zasławskich, Lubomirskich, Zamojskich, Radziwiłłów, Koniecpolskich, Walewskich i Sanguszków. |
| 1652-1653 | Zaraza, która nawiedziła Tarnów spowodowała śmierć ok. 2000 osób w mieście i okolicy. |
| 1655-1656 | Szwedzi dwukrotnie splądrowali Tarnów dopuszczając się ogromnego spustoszenia m. in. klasztoru bernardynów. |
| 1667 | Stanisław Koniecpolski ówczesny właściciel Tarnowa nadanym przywilejem gwarantuje Żydom wcześniej przyznane swobody ( m. in. bożnicę i cmentarz ). 1723 r. Tarnów przechodzi w ręce książąt Sanguszków, którzy jako nowi właściciele przenoszą "zwierzchność zamkową" z Góry św. Marcina do dworu w Gumniskach. |
| 1747 | Sanguszkowie pozwalają P. P. Bernardynkom dokonać częściowej rozbiórki zamku na Górze św. Marcina, by uzyskany w ten sposób materiał użyć do dokończenia budowy kościoła i klasztoru. |
| 1756 | Tarnowska szkoła parafialna przekształcona została w Kolonię Akademicką Uniwersytetu Jagiellońskiego. |
| 14 III 1765 | W klasztorze P. P. Bernardynek umiera poetka Elżbieta Drużbacka. |
| 1767 | Z inicjatywy króla Stanisława Augusta założono w Tarnowie urząd pocztowy, którym zawiaduje Mateusz Morozowicz. |
| 1769 | W Tarnowie przebywały oddziały konfederatów barskich. |
| 1772 | Właścicielką Tarnowa (od r. 1752) jest księżna Barbara z Duninów, wdowa po Pawle Karolu Sanguszko. |
| Zabory i lata wojny | |
| 31 VII 1772 | Od strony Pilzna wkroczył do Tarnowa korpus austriacki gen. d'Altony i założył tu swoją kwaterę. Tak rozpoczął się prawie 150-letni okres niewoli. |
| 11 IX 1772 | Ogłoszono w Tarnowie uniwersał rozbiorowy cesarzowej Marii Teresy i zawiadomiono mieszczan, że stali się poddanymi monarchii habsburskiej. |
| 1773 | Tarnów został stolicą okręgu w cyrkule pilzneńskim. |
| 29 XII 1773 | Na tarnowskim ratuszu radni złożyli przysięgę na wierność monarchii habsburskiej. |
| 1774 | Księżna Barbara Sanguszkowa zrzeka się dożywocia do Tarnowa i hrabstwa tarnowskiego na rzecz synów : Józefa, Hieronima i Janusza, którzy dokonując podziału dóbr oddają Tarnów Hieronimowi. |
| 1776 | Książę Hieronim Sanguszko wydaje rozporządzenie oparte na prawie zwyczajowym, które mówi, że w mieście i na przedmieściu wolno sprzedawać wódkę tylko skarbową hrabstwa tarnowskiego, a piwo wolno kupować od mieszczan tarnowskich. |
| 26 II 1781 | Przeniesienie do Tarnowa (z Zakrzówka k. Krakowa) oficjalatu generalnego dla "przedwiślańskiej" części diecezji krakowskiej |
| 12 I 1782 | O.O. Bernardynom odebrano kościół i klasztor, który posiadali od r. 1468, oddając im na siedzibę klasztor z kościołem opuszczony przez zakonnice reguły św. Klary. |
| 20 IX 1783 | Cesarz Józef II utworzył diecezję tarnowską. Pierwszym biskupem tarnowskim został dr Jan Duvall. Tarnów stał się stolicą obwodu tarnowskiego (powiatu). |
| 1784 | Inż. Jan Gross wytyczył drogę tranzytową, tzw. szosę śląską, wiodącą przez miasto ulicami : Krakowską, Wałową i Lwowską. |
| 3 XI 1784 | Władze austriackie w miejsce istniejącej w Tarnowie Kolonii Akademickiej powołały do życia 5-klasowe gimnazjum. |
| 9 XI 1784 | Założono Cmentarz Stary, obecnie stanowiący zespół zabytkowy, który zastąpił dawne cmentarze przykościelne. Na szczególną uwagę zasługują m in. groby : Anny Radziwiłłowej, Rufina Piotrowskiego; zbiorowe mogiły powstańców z 1863 r., ofiar rabacji galicyjskiej w 1846 r. oraz kaplica grobowa Książąt Sanguszków. |
| 1785 | Biskup tarnowski Alojzy Pukalski ufundował figurę Matki Boskiej na placu Katedralnym. |
| 20 XI 1786 | "Umowa cesyjna" między biskupem F. Janowskim i A. Gołaszewskim - dekanaty: głogowski, miechociński i rudnicki przeszły do diecezji przemyskiej, a dekanat krośnieński do diecezji tarnowskiej. |
| 1786 | Jerzy Matyaszowski założył w Tarnowie pierwszą drukarnię. |
| 13 III 1786 | Papież Pius VI erygował kanonicznie diecezję tarnowską i dotychczasowej kolegiacie nadał godność katedry biskupiej. |
| 3 X 1786 | Tarnów nawiedziło trzęsienie ziemi, które trwało jedną minutę. |
| 1787 | Rząd austriacki odebrał księciu Hieronimowi Sanguszce władzę sądową i administracyjną nad miastem i Tarnów przeszedł pod wyłączną władzę rządu. Austriackie władze administracyjne powołały spośród obywateli miasta nowy samorząd. W Tarnowie ustanowiono Forum Nobilium czyli Sąd Szlachecki dla siedmiu cyrkułów : myślenickiego, sądeckiego, bocheńskiego, tarnowskiego, rzeszowskiego, sanockiego i dukielskiego. |
| 11 IV 1787 | Przez Tarnów przejeżdżał w drodze na koronację carowej Katarzyny II, cesarz austriacki Józef II. |
| 1789 | Pierwszą szkołę dla dziewcząt otworzył w Tarnowie Józef Lignau, dyrektor szkoły głównej normalnej. |
| 8 III 1791 | Urodził się Kazimierz Brodziński poeta, historyk, uczestnik powstania listopadowego, absolwent tarnowskiego gimnazjum. (Zm. 1835). |
| 1792 | Cesarz Franciszek II uchylił dawne przywileje miasta i wydał nowy akt określający ustrój władz miejskich, wybieranych w wolnych wyborach. Odtąd władze Tarnowa stanowił wydział miejski złożony z 24 obywateli z burmistrzem i asesorami. |
| 14 IX 1792 | Wybuchł groźny pożar, który zniszczył całą dzielnicę żydowską, rynek i ratusz miejski. |
| 14 III 1793 | W Tarnowie urodził się Józef Zacharyasz Bem. (Zm. 1850). |
| 15 VI 1794 | U mieszczanina Bocheńskiego zanocował będąc przejazdem w Tarnowie, książę biskup warmiński ks. Ignacy Krasicki. |
| 1796 | Powstaje pierwszy znany Plan Tarnowa i okolic wykonany przez Franza von Grottgera. |
| 30 IX 1803 | Urodził się Władysław Sanguszko, który wolą ojca księcia Eustachego odziedziczył Gumniska i hrabstwo tarnowskie. Był jednym z czołowych magnatów galicyjskich. W swoim domu w Gumniskach gościł wiele znanych postaci życia kulturalnego m.in. Aleksandra Fredrę, Zygmunta Krasińskiego, Wincentego Pola.(Zm. 1870). |
| 13 VI 1805 | Bulla papieża Piusa VII "Indefessum personarum" znosząca diecezję tarnowską i przenosząca kapitułę katedralną do Kielc |
| 1805 | Gmina miasta Tarnowa nabyła grunty duchownych : Zawale, Dyksonówkę, Kantorię, Dąbrówkę Infułacką, które przeznaczono pod zabudowę rozwijającego się miasta |
| 1809 | Po zwycięstwie pod Raszynem do Tarnowa przybył na krótko i zajął miasto oddział wojsk Księstwa Warszawskiego. Przez pół roku przebywały w Tarnowie wojska rosyjskie dowodzone przez księcia Golicyna. |
| 1810 | Gimnazjum tarnowskie zreorganizowano na 6-klasowe. |
| 1817 | Tarnów odwiedził cesarz Franciszek z cesarzową Karoliną Augustą, podczas wizyty oglądali miasto z Góry św. Marcina. |
| 17 VIII 1818 | W Tarnowie otwarto publiczną szkołę żeńską o klasie robót kobiecych z 82 uczennicami i nauczycielką Franciszką Mink (Munk). |
| 1818 | W Tarnowie gościł przejazdem car Aleksander. |
| 1819 | Pierwszą w Tarnowie księgarnię otworzył Fryderyk Sattelberger. |
| 2 V 1825 | Urodził się Zygmunt Kaczkowski powieściopisarz, publicysta, który w latach 1842 - 1843 uczęszczał do gimnazjum w Tarnowie. (Zm.1896). |
| 1826 | Ukończono budowę browaru książąt Sanguszków, który był pierwszą tarnowską nowoczesną fabryką. |
| 23 IV 1826 | Bulla pap. Leona XII "Sedium episcopalium translationes" - przeniesienie stolicy diecezji z Tyńca do Tarnowa; istnieje odtąd "diecezja tarnowska". Równocześnie do Tarnowa przeniesione zostało Seminarium Duchowne. |
| 1831 | W drukarni Józefa Karnstadta wydana została pierwsza praca monograficzna o Tarnowie, ks. Wincentego Balickiego " Miasto Tarnów pod względem historycznym, statystycznym, topograficznym i naukowym". W Tarnowie panowała epidemia cholery. |
| 1832 | Po upadku powstania listopadowego powstał w Tarnowie tajny Związek Bezimienny, którego celem było pozyskiwanie młodzieży do nowej akcji powstańczej, przygotowywanej przez emigracyjną organizację węglarską - Zemsta Ludu. |
| 1834 | W Tarnowie powstała węglarska organizacja Synów Świata. |
| 1835 | Biskup Franciszek Pistek kupił dom i ogród na przedmieściu Pogwizdów i przeznaczył na szpital - "dom ochrony ubogich i chorych". Zatrudniono wówczas stałego lekarza ordynariusza Wilhelma Kocha. Są to początki działalności szpitala w Tarnowie. |
| 16 IV 1835 | Urodził się Józef Szujski, historyk, pisarz, publicysta, polityk, profesor.(Zm. 1883) |
| 1837 | W Tarnowie działa Powszechna Konfederacja Narodu Polskiego, tzw. Związek Mazurski, który propaguje przewrót agrarny. |
| 1 IX 1838 | Zaczyna funkcjonować Seminarium Duchowne i połączony z nim Instytut Teologiczny. |
| 1842 | Otwarto szpital żydowski w Tarnowie. Urodził się Eustachy Stanisław Sanguszko jako najmłodsze dziecko Władysława i Izabeli z Lubomirskich. Po przedwczesnej śmierci swojego brata Pawła Karola w r. 1878 objął hrabstwo tarnowskie, stając się ostatnim dziedzicem przed odzyskaniem niepodległości. Jako wieloletni marszałek Rady Powiatowej w Tarnowie m. in. doprowadził do regulacji rzek - Białej i Dunajca. W swoim majątku wzorowo gospodarował, zajmował się także działalnością filantropijną, w Tarnowie pełnił szereg honorowych funkcji - cieszył się wielkim autorytetem. |
| 1 X 1843 | Z inicjatywy księżnej Izabeli Sanguszkowej powstało Towarzystwo Dobroczynności w Tarnowie posiadające własny dom ubogich i szpital. |
| 2 III 1845 | Zaistniało Towarzystwo Strzeleckie. |
| 18 II 1846 | Wybuchła rabacja pod wodzą Jakuba Szeli, znana jako rzeź galicyjska, której epicentrum było w Tarnowie. Henryk Szancer założył młyn parowy o 10 - obrotach. |
| 7 IV 1846 | Wprowadzono w życie kontrakt na mocy którego książę Władysław Sanguszko sprzedał gminie miejskiej tarnowskiej prawo do propinacji wódczanej i zezwolił by dobra rodowe (wsie : Grabówka, Strusina, Zabłocie i Terlikówka) włączono do miasta Tarnowa. W zamian za to zastrzegł sobie, by na pamiątkę tego aktu na wieży ratuszowej w miejsce herbu miasta "Leliwy" umieszczony został herb książąt Lubartowiczów Sanguszków "Pogoń Litewska". |
| 1848 | Została zorganizowana Rada Narodowa, która kierowała akcją na rzecz uzyskania swobód narodowych. |
| 1 IV 1848 | Ukazało się pierwsze czasopismo tarnowskie : Gazeta Tarnowska Godło : Zgoda". |
| 20 II 1852 | Zakończono budowę odcinka linii kolejowej Tarnów - Dębica. Na tarnowski dworzec kolejowy wjechał pierwszy pociąg. Franciszek Eliasiewicz uczestnik powstania styczniowego i przewodniczący Tarnowskiego Komitetu Rewolucyjnego w r. 1846, założył w Tarnowie na Zabłociu fabrykę maszyn i narzędzi gospodarczych, którą po powstaniu styczniowym rozszerzył o odlewnię żelaza. |
| 1 III 1855 | Urodził się Roman Zawiliński językoznawca, nauczyciel, prezes Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza, ofiarodawca pierwszego księgozbioru dla Miejskiej Biblioteki Literacko-Naukowej im. J. Słowackiego w Tarnowie w r. 1908.(Zm.1932). Wzniesiono nowy wielki gmach szpitala wojskowego. |
| 6 IV 1857 | Urodził się Jan Leniek dyrektor II Państwowego Gimnazjum, znany historyk i badacz dziejów Tarnowa, współautor "Dziejów miasta Tarnowa".(Zm. 1918). |
| 1858 | Szymon Reiter założył fabrykę zapałek. |
| 22 IV 1860 | Urodził się gen. Aureli Serda "Teodorski" uczestnik m.in. wojny polsko-bolszewickiej. |
| 1861 | W Tarnowie miały miejsce solidarnościowe manifestacje patriotyczno-religijne. W tarnowskim gimnazjum powstała organizacja powstańcza zrzeszająca ok. 100 uczniów. |
| 11 III 1861 | Urodził się Józef Jakubowski, radny i asesor Rady Miejskiej Tarnowa, inicjator powołania Muzeum Miejskiego. 4 XI 1861 r. Otwarto Kasę Oszczędności miasta Tarnowa, instytucję finansową mającą dostarczać mieszkańcom miasta taniego kredytu i umożliwiać lokowanie oszczędności. |
| VII 1862 | Przebywała w Tarnowie na odpoczynku Helena Modrzejewska. Pod koniec roku powstał w Tarnowie komitet organizacji czerwonych, tzw. Ława Obwodowa, następnie Wydział Obwodowy. |
| 1863 | W czasie powstania styczniowego, przez krótki czas w Tarnowie miała swoją siedzibę filia Rządu Narodowego. |
| III 1863 | Dyrekcja tarnowskiego gimnazjum zamyka klasę VI, której wszyscy uczniowie walczyli w powstaniu styczniowym. |
| 18 III 1863 | Austriacy uwięzili w Tarnowie gen Mariana Langiewicza i jego adiutantkę Henrykę Pustowójtównę. |
| 1866 | Uchwalono statut stowarzyszenia straży ochotniczej pożarnej, która właśnie zawiązała się w Tarnowie. Epidemia cholery spowodowała śmierć ok. 1700 osób. Założono park miejski. |
| III 1867 | Przeprowadzone zostały wybory do gminnej rady miasta Tarnowa, pierwszym burmistrzem w okresie autonomii galicyjskiej został Wojciech Bandrowski. Tarnów został miastem powiatowym oraz siedzibą takich instytucji jak Rada Szkolna Okręgowa, dyrekcja skarbu i izba notarialna. Przy Magistracie zostaje utworzona posada budowniczego miejskiego, którą obejmuje Karol Polityński. |
| 1869 | Zawiązane zostało Stowarzyszenie Rzemieślników "Gwiazdka Tarnowska", głównie z inicjatywy byłych powstańców, które w r. 1881 przekształciło się w Stowarzyszenie Rękodzielników Chrześcijańskich "Gwiazda Tarnowska". 1869 r. Powstało Kółko Przyjaciół Muzyki. |
| 13 III 1872 | Urodził się Jan Szczepanik wielki wynalazca zwany "Polskim Edisonem".(Zm.1926). |
| VII 1872 | Towarzystwo Rolnicze urządziło na plantach przy dworcu kolejowym okręgową wystawę rolniczo-przemysłową, która była przeglądem osiągnięć rolnictwa, hodowli i przemysłu maszyn rolniczych. |
| 1873 | Powstało Towarzystwo Miłośników Sceny |
| 21 I 1874 | Urodził się Wincenty Witos działacz ludowy, premier rządu RP.(Zm. 1945). |
| 1875 | Otwarto linię kolejową Tarnów-Leluchów. |
| 4 X 1877 | Nastąpiło uroczyste otwarcie wystawionego na koszt państwa zaborczego okazałego gmachu szkolnego przy ul. Seminaryjskiej. |
| 1 II 1878 | Gazownia firmy Józef Wrzosek i Paweł Skrzipietz dostarczyła miastu gaz świetlny. Wybudowano kościółek przybyłych z Gniezna Urszulanek. |
| 1879 | Do Tarnowa przybyli wygnani z Prus ks. Filipini, którzy tu się osiedlili i zbudowali swój kościół. |
| 20 I 1880 | Do odrodzonej diecezji krakowskiej przyłączono z diecezji tarnowskiej dekanaty: bialski, oświęcimski, skawiński, wadowicki oraz część dek. wielickiego, dobczyckiego, myślenickiego i makowskiego. |
| 1880 | Zawiązało się Tarnowskie Towarzystwo Przyjaciół Muzyki. |
| 1881 | Na wniosek Rady Miejskiej wybudowano z kamienia bieśnickiego Wielkie Schody. Powstało Kółko Przyjaciół Sztuki Dramatycznej jako wyraz rozwijającego się amatorskiego ruchu teatralnego. |
| 12 IV 1881 | Urodził się Józef Chrząszcz dyrektor I Realnego Seminarium Żeńskiego im. Bł. Kingi.(Zm. 1935). |
| 1881 | Ukazał się pierwszy numer czasopisma "Pogoń", którego wydawcą był Józef Pisz. "Pogoń" nieprzerwanie wychodziła przez 34 lata i była wykładnikiem życia społeczno-politycznego i kulturalno-oświatowego. |
| 1882 | Ks. dr Adam Kopyciński w oparciu o rzemieślników skupionych w "Gwieździe Tarnowskiej" założył Tarnowskie Towarzystwo Oświaty Ludowej, które rozwinęło akcję czytelniczą i odczytową w powiecie tarnowskim. |
| 24 XII 1883 | Urodził się Stefan Jaracz, jeden z najwybitnieszych polskich aktorów, uczeń tarnowskiego gimnazjum. (Zm.1945). |
| 1884 | W Tarnowie rozpoczyna działalność Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół". Założycielem jest nauczyciel gimnazjalny, syn powstańca z 1863 r. Ignacy Przybyłkiewicz. |
| 17 IV 1884 | Dokonano odsłonięcia pomnika Kazimierza Brodzińskiego, wykonanego przez Walerego Gadomskiego. |
| 14 XI 1884 | Odsłonięcie figury NMP na pl. Katedralnym |
| 1885 | Rada miejska zbudowała na Strusinie nad Wątokiem rzeźnię miejską. |
| 27 III 1886 | Odłączenie z diecezji tarnowskiej na rzecz diecezji krakowskiej dekanatów: nowotarskiego, makowskiego, myślenickiego i niepołomickiego. |
| 1 VI 1886 | Przed gmachem tarnowskiego gimnazjum odsłonięto pomnik Józefa Szujskiego będący dziełem Antoniego Kozakiewicza. |
| 15 IX 1886 | Na dworcu kolejowym witano cesarza Franciszka Józefa I, przejeżdżającego do Lwowa. |
| 25 X 1888 | Pierwsze na ziemiach Polski muzeum diecezjalne powstało w Tarnowie. Jego założycielem i pierwszym dyrektorem był ks. dr Józef Bąba. Muzeum obejmuje zabytki sztuki kościelnej, głównie średniowiecznej, zebrane na obszarze diecezji tarnowskiej : obrazy, rzeźby, tkaniny, meble, wyroby złotnicze, ceramikę, druki itp. 1889 r. Latem przebywał w Tarnowie Stanisław Wyspiański, efektem tego pobytu jest siedem szkicowników z rysunkami gotycko-renesansowej architektury m.in. ratusza i katedry. |
| 3 X 1889 | W Tarnowie koncertuje Ignacy Jan Paderewski. Rozpoczęto renowację tarnowskiego ratusza i katedry. |
| 1890 | Wśród uczniów tarnowskiego gimnazjum powstało kółko socjalistyczne. |
| 18 III 1890 | Zmarła Izabela Sanguszkowa, znana z działalności charytatywnej i wielkiej miłości do ksiąg. Pogrzeb jej stał się prawdziwą manifestacją mieszkańców Tarnowa i okolic. |
| 9 III 1891 | W Tarnowie odbył się Zjazd Kółek Rolniczych z całej Galicji. |
| 3 V 1891 | Obchodzono w Tarnowie w sposób uroczysty setną rocznicę "wiekopomnej Konstytucji Trzeciego Maja". |
| 12 IX 1891 | Urodził się Zenon Klemensiewicz wybitny językoznawca, badacz stylu i dydaktyki.(Zm.1969). |
| 1 I 1892 | Na podstawie uchwały rady miejskiej w Tarnowie wprowadzono czas średnioeuropejski. W Tarnowie powstała pierwsza komórka legalnego socjalistycznego Stowarzyszenia Robotników "Siła". |
| 1 V 1892 | Z inicjatywy grupy socjalistów w Tarnowie po raz pierwszy odbyły się uroczystości pierwszomajowe. |
| 29 V 1892 | Powstało tarnowskie koło Towarzystwa Szkoły Ludowej, które dopiero po r. 1898 prowadziło działalność oświatową organizując wypożyczalnie książek i odczyty. |
| 7 IV 1894 | W Tarnowie uroczyście obchodzono 100. rocznicę złożenia przysięgi narodowej przez Tadeusza Kościuszkę na rynku krakowskim. |
| 1895 | Powstało Towarzystwo Muzyczne, które podjęło trud popularyzacji muzyki i śpiewu. |
| 1896 | W Tarnowie wybuchł strajk 400 robotników budowlanych, którzy wywalczyli skrócenie dnia pracy z czternastu do jedenastu godzin. 26 VI 1897 r. Odbyła się "prawdziwa" czyli lumierowska projekcja filmowa w sali "Sokoła" |
| 1898 | W 50. rocznicę panowania cesarza Franciszka Józefa na iglicy wieży katedralnej umieszczono pozłacaną koronę. |
| 26 XI 1900 | Odsłonięto pomnik Adama Mickiewicza, twórcy Tadeusza Błotnickiego. |
| 6 VII 1901 | Urodził się książę Roman Sanguszko, ostatni pan na Gumniskach. |
| 1 IX 1901 | Otwarto w Tarnowie filię c.k. Gimnazjum z powodu przepełnienia młodzieżą gmachu gimnazjalnego. Obecnie II LO. |
| XII 1901 | Powstała w Tarnowie pierwsza pozalwowska filia Towarzystwa Literackiego im. A. Mickiewicza. |
| 11 IV 1902 | W Tollyi (Węgry) urodził się inż. Norbert Lippóczy, honorowy obywatel Tarnowa, bibliofil, kolekcjoner, społecznik. |
| 3 IV 1903 | W Gries w Tyrolu zmarł książę Eustachy Sanguszko, marszałek krajowy i namiestnik Galicji. Jego pogrzeb odbył się w Tarnowie. Hrabstwo tarnowskie odziedziczył po nim dwuletni wówczas syn, Roman. |
| 1904 | Według projektu Franciszka Hackbaila i Michała Mikosia wzniesiono, w tzw. stylu mauretańskim, budynek łaźni żydowskiej. |
| 28 III 1905 | Urodził się Zdzisław Simche, geograf, nauczyciel, autor monografii "Tarnów i jego okolice". |
| 1 V 1905 | Policja zaatakowała manifestujących na ulicach Tarnowa robotników. |
| 25 XI 1905 | W Tarnowie odbyły się manifestacje i pochody robotnicze popierające rewolucję w Królestwie Polskim. |
| 1906 | Powstanie drugiej parafii (po Katedrze) w Tarnowie pw. Świętej Rodziny przy ul. Krakowskiej |
| 3 I 1906 | Urodził się Roman Brandstaetter pisarz katolicki, poeta i dramaturg. |
| 16 X 1906 | Otwarto linię kolejową w kierunku Szczucina. |
| 15 V 1908 | Zarząd tarnowskiego koła TSL podejmuje uchwałę o założeniu w Tarnowie biblioteki publicznej. Dążono do stworzenia dostępnej dla wszystkich biblioteki literacko-naukowej, gromadzącej dzieła z różnych dziedzin wiedzy głównie w języku polskim. |
| 18 VIII 1908 | Dokonano uroczystego otwarcia (w rocznicę urodzin cesarza Franciszka Józefa I) Synagogi Nowej wg. projektów Franciszka Dundaszka i Władysława Ekielskiego. |
| 7 XI 1908 | W sali Sokoła uroczystym "Wieczorkiem ku czci Juliusza Słowackiego" otwarto Miejską Bibliotekę Literacko-Naukową im. J. Słowackiego. Lokal biblioteki znajdował się wtedy w salach Hotelu Krakowskiego przy ul. Wałowej 2. |
| 23-24 X 1909 | W Tarnowie odbyły się uroczyste obchody ku uczczeniu 100. rocznicy urodzin Juliusza Słowackiego, zainicjowane przez Towarzystwo Literackie im. A. Mickiewicza we Lwowie. |
| 1910 | Ukończono budowę nowego budynku dworca kolejowego wg. projektu architekta Karola Corazie. |
| 10 I 1911 | Mieszkańcom Tarnowa przekazano wodociąg miejski. |
| IV 1911 | Główne ulice miasta otrzymały oświetlenie elektryczne. |
| VI 1911 | Pierwsze stałe kino-Kinematograf Edison rozpoczęło działalność (przy ulicy Seminaryjskiej). |
| 25 IX 1911 | Odbyła się uroczystość uruchomienia ruchu tramwajowego w Tarnowie. |
| XI 1912 | Powstał Związek Strzelecki w oparciu o Polską Partię Socjal-Demokratyczną. Tarnowski Sokół Powołał Stałą Drużynę Polową. |
| 15 II 1913 | Założona została Polska Drużyna Strzelecka, oznaczona numerem XIV, najliczniejsza organizacja paramilitarna w Tarnowie przed wybuchem I wojny światowej. |
| 16 XI 1913 | Urodził się Jan Bielatowicz, pisarz, poeta i dziennikarz, autor zbioru opowiadań o Tarnowie pt. "Książeczka". |
| 10 XI 1914 | Do Tarnowa wkroczyły pierwsze pododdziały Czerkiesów dowodzone przez rotmistrza Karaułowa. |
| 22-25 XII 1914 | W pobliżu Tarnowa pod Łowczówkiem walczyła z Rosjanami I Brygada Legionów Polskich. |
| 10 XI 1914 - 5 V 1915 | Tarnów był zajęty przez armię rosyjską. |
| 6 V 1915 | Do Tarnowa powróciła okupacja austriacka, wtedy śmierć poniosło wielu obywateli Tarnowa m.in. prof. Bolesław Łazarski i artysta rzeźbiarz Antoni Musiał. |
| 4 XI 1916 | Otworzył swoje podwoje pierwszy stały zawodowy teatr w Tarnowie pod dyrekcją Dante Baranowskiego. |
| 1917 | Uruchomiono Warsztaty Kolejowe. |
| 13 X 1918 | Rada Miejska podjęła uchwałę "że Tarnów oddaje się poleceniom rządu warszawskiego i że organowi rządowemu utworzonemu przez Radę regencyjną da posłuch". |
| 31 X 1918 | Tarnów odzyskał niepodległość, znów był polskim miastem. Rozbrojono posterunki austriackie a Komitet Obrony Narodowej mianował komendantem miasta płk Kajetana Amirowicza. Przeprowadzono zaprzysiężenie władz na wierność Państwa Polskiego. Dlaczego Tarnów jako pierwsze miasto w Polsce odzyskał niepodległość w 1918 roku ? - mówi historyk Kazimierz Bańburski. |
| XI 1918 | Jerzy Braun napisał w Tarnowie znaną pieśń harcerską "Płonie ognisko i szumią knieje". Jesienią powstał Sokoli Klub Sportowy "Tarnowia". |
| 5 X 1919 | Ukazał się w Tarnowie tygodnik "Lud Polski" związany ze Stronnictwem Ludowym. |
| 8 XI 1923 | Doszło do tragicznego starcia robotników wracających z wiecu w Domu Robotniczym przy ul. Goldhammera z policją i wojskiem. Od bratobójczych kul zginęło pięciu robotników : Jan Bożek, Adam Kuzdrzał, Wojciech Majchrzyk, Władysław Masior i Józef Pawłowski. |
| 9 IX 1923 | Odsłonięcie pomnika 5 Pułku Strzelców Konnych przy al. Matki Boskiej Fatimskiej 2, obok Pogotowia Ratunkowego |
| 1924 | Ks. Walenty Gadowski założył w Tarnowie Oddział Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i został jego pierwszym prezesem. |
| 15 III 1924 | Wydano pierwszy numer pisma informacyjnego "Praca" pod redakcją Franciszka Kantora. |
| IV 1924 | Tarnów był poważnym ośrodkiem strajku generalnego. |
| 5 X 1924 | W budynku kinoteatru TSL "Marzenie" nastąpiło uroczyste poświęcenie i odbyła się pierwsza projekcja. |
| 10 V 1925 | Powstania parafii w Krzyżu |
| 20 VI 1925 | W nocy anonimowy ofiarodawca położył u stóp pomnika A. Mickiewicza kamienną płytę z napisem : "Nieznanemu Żołnierzowi poległemu za Ojczyznę 1914-1920". Na drugi dzień harcerze zaciągnęli tu honorowe warty. |
| 15 XI 1925 | Rozpoczęła działalność Prywatna Szkoła Zawodowa Żeńska, przygotowująca do wykonywania zawodu krawieckiego. |
| 28 X 1925 | Bulla pap. Piusa XI "Vixdum Poloniae unitas" - wyłączenie z diec. tarnowskiej na rzecz archidiecezji krakowskiej 6 parafii dekanatu tymbarskiego, a na rzecz diecezji przemyskiej 1 parafii dekanatu wielopolskiego. Natomiast do diecezji tarnowskiej przyłączono z diecezji przemyskiej dekanaty: biecki, rzepiennicki i ołpiński, a także parafie: Jodłowa, Przeczyca, Sędziszów Małopolski i Będziemyśl. Diecezja tarnowska zostaje wtedy włączona do nowo powstałej metropolii krakowskiej. |
| 1927 | Rada Miejska uchwaliła powołanie do życia Muzeum Miejskiego. Założycielem Muzeum był wiceburmistrz Józef Jakubowski, podróżnik i pisarz. Wzniesiono mauzoleum gen. Józefa Bema zaprojektowane przez prof. Adolfa Szyszko-Bohusza. |
| 5 V 1927 | Rozpoczęto budowę Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Świerczkowie pod Tarnowem. |
| 4 VI 1927 | Odbyło się uroczyste otwarcie Muzeum Miejskiego. |
| 3 XII 1927 | W Tarnowie koncertował Karol Szymanowski, towarzyszyła mu skrzypaczka Irena Dubiska. |
| 5 XI 1928 | Przy ulicy Krzyskiej otwarto nowy cmentarz . Powstało Towarzystwo Sportowe "Mościce". |
| 5 II 1929 | Na budowie Państwowej Fabryki Związków Azotowych przebywał minister przemysłu i handlu Eugeniusz Kwiatkowski. |
| 30 VI 1929 | Odbyła się uroczystość sprowadzenia do Tarnowa prochów gen. Józefa Bema. |
| 7 IX 1929 | Powołano do życia Towarzystwo Przyjaciół Nauk. |
| I 1930 | Bramy Państwowej Fabryki Związków Azotowych opuściły pierwsze tony nawozów azotowych. |
| 3 III 1930 | Pierwszy w historii miasta wpis do rejestru zabytków - bazylika katedralna |
| 6 V 1930 | W kamienicy Mikołajowskiej przy katedrze uruchomiono Powiatowy Ośrodek Zdrowia z inicjatywy dr Macieja Warędy. |
| 28 VI 1930 | Oddano do użytku nowy gmach Sądu Okręgowego. |
| 4 IX 1930 | W tarnowskiej sali Sokoła występowała Ada Sari. |
| 1 VI 1931 | Uruchomiono Rzeźnię Miejską w Klikowej k. Tarnowa. |
| 10 VI 1931 | Powstał w Tarnowie Oddział Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, którego założycielem i pierwszym prezesem został dr Zdzisław Simche. |
| VIII 1931 | Tarnów stał się miejscem X Zjazdu Legionistów Polskich. Przyjechało ok. 10 tys. osób w tym wszystkie osobistości polityczne i wojskowe Polski m.in. prezydent Ignacy Mościcki, premier Aleksander Prystor, marszałek Sejmu Kazimierz Świtalski i marszałek Edward Śmigły-Rydz. |
| 9 VIII 1931 | W czasie odbywającego się w Tarnowie Ogólnopolskiego X Zjazdu Legionistów Polskich odsłonięto pomnik ku czci nieznanego żołnierza wykonany wg. projektu inż. Bronisława Kulki. W urnie umieszczonej w pomniku złożono prochy poległego w 1914 r. pod Łowczówkiem kapitana Kuby Bojarowskiego. |
| 17-18 XI 1938 | Przez radio odbyła się transmisja Dni Tarnowa, w której obok odczytów i pogadanek o Tarnowie transmitowano dożynki regionalne, uroczystość wręczenia "Daru Tarnowa" dla wojska, oraz występy chórów i orkiestr. |
| 1939 | Książę Roman Sanguszko przekazał miastu zamczysko na Górze św. Marcina wraz z otaczającym je terenem w celu założenia tam parku miejskiego im. Niepodległości. |
| 9 II 1939 | Tarnowskie Towarzystwo Muzyczne wystawiło operetkę Oskara Straua "Dookoła Miłości". |
| 28 VIII 1939 | Na kilka dni przed hitlerowską agresją na Polskę, grupa dywersantów dokonała zamachu bombowego na dworzec kolejowy w Tarnowie. |
| 28 VIII 1939 godz. 23.18 | Na kilka dni przed hitlerowską agresją na Polskę, grupa dywersantów dokonała zamachu bombowego na dworzec kolejowy w Tarnowie. W wyniku eksplozji bomby zegarowej w przechowalni bagażu zginęło 20 osób a 35 zostało rannych. |
| 3 IX 1939 | Lotnictwo niemieckie bombardowało Państwową Fabrykę Związków Azotowych w Mościcach i Tarnów. |
| 7 IX 1939 | W godzinach południowych pierwsze oddziały niemieckie wkroczyły do Tarnowa. |
| 8 IX 1939 | W pałacu Sanguszków w Gumniskach stanął sztab XXII Korpusu Pancernego, a budynek starostwa zajęła na swoją siedzibę Wojskowa Komenda Miasta. |
| 1 XI 1939 | Rozpoczęto w Tarnowie tajne nauczanie przedmiotów zakazanych przez okupanta w zakresie szkoły powszechnej i średniej. |
| 12 XI 1939 | Niemcy założyli w Tarnowie i w Mościcach obozy przejściowe dla jeńców polskich. |
| 5 II 1940 | Władze niemieckie zamknęły Bibliotekę im. J. Słowackiego, lokal przy Placu Kazimierza został przejęty a księgozbiór umieszczono w piwnicach przeznaczonych na opał. |
| 12-30 III 1940 | Nastąpiły pierwsze aresztowania wielu mieszkańców miasta. |
| 3 VI 1940 | Z tarnowskiego więzienia wywieziono do Wiśnicza 13 inżynierów z Zakładów Azotowych w Mościcach, aresztowanych za bojkotowanie zarządzeń okupanta. Z więzienia w Wiśniczu przewieziono ich drugim transportem do Oświęcimia. |
| 14 VI 1940 | Wyruszył z Tarnowa pierwszy transport Polaków do obozu w Oświęcimiu (728 osób). Dzień wyjazdu do obozu wspomina Eugeniusz Niedojadło - tarnowianin, więzień z pierwszego transportu. |
| 19 VI 1941 | Na murach Tarnowa pojawiło się zarządzenie o utworzeniu zamkniętego getta dla Żydów. |
| 11 VI 1942 | Na tarnowskim rynku przeprowadzona została jedna z brutalniejszych akcji eksterminacyjnych ludności żydowskiej. Podczas tej akcji na rynku i w okolicznych uliczkach wymordowano ok. 3000 Żydów, których zwłoki pochowano na cmentarzu przy ul. Starodąbrowskiej. |
| II 1943 | Powstał w Tarnowie Komitet Okręgowy PPR. |
| 21 VII 1943 | W odwet za rozstrzelanie 5 konfidentów tarnowskiego gestapo, hitlerowcy urządzili w Tarnowie publiczną masakrę. |
| 2-3 IX 1943 | Przeprowadzono likwidację tarnowskiego getta, w którym zgromadzono ok. 40 000 Żydów. |
| XI-XII 1943 | Organizowano oddziały Armii Krajowej. |
| 18 IV 1944 | Rozstrzelano w Tarnowie 50 więźniów-zakładników. |
| 2 VIII 1944 | Tarnowski Obwód AK zwerbował do akcji "Burza" I batalion AK 16 p.p. w sile 5 kompanii. |
| 4 VIII 1944 | Batalion "Barbara" pod wodzą kpt. Eugeniusza Borowskiego, pseud. "Leliwa" rozpoczął działania dywersyjne na Pogórzu Ciężkowickim. |
| 17 I 1945 | Przed opuszczeniem miasta Niemcy zniszczyli urządzenia tarnowskiego dworca, wysadzili w powietrze magazyny oraz znajdujące się w mieście mosty. |
| 1945-2000 | |
| 18 I 1945 | Wczesnym rankiem ok. godz. 7 na ulicy Nowodąbrowskiej w Tarnowie pojawił się pierwszy patrol wojsk radzieckich z 304 dywizji piechoty 108 Korpusu Armijnego, dowodzonego przez generała-majora Pawła Ilinycha. Nastąpiło wyzwolenie Tarnowa. |
| 27 I 1945 | Odbyły się pierwsze jawne zebrania członków PPR i PPS. |
| II 1945 | Miejska Biblioteka Literacko-Naukowa zostaje uruchomiona w lokalu przy Pl. Kazimierza Wielkiego 5, w trudnych i prymitywnych warunkach, przy braku sprzętu i drastycznym (o 45%) zmniejszeniu księgozbioru. Z inicjatywy dr Józefa Edwarda Dutkiewicza powstał tarnowski oddział Związku Polskich Artystów Plastyków, który skupiał nie tylko malarzy, grafików, rzeźbiarzy i fotografików, ale również muzyków, architektów, literatów i dziennikarzy |
| 18 II 1945 | W IV LO rozpoczęła się nauka. Pierwszym dyrektorem została wybrana mgr Janina Dembowska. |
| 20 IV 1945 | Zostaje uruchomiony prywatny "Instytut Muzyczny o typie szkoły muzycznej niższej i średniej". Od 1 września 1952 r. Państwowa Szkoła Muzyczna. |
| 1 VII 1945 | Biblioteka im. J.Słowackiego staje się Oddziałem Biblioteki Muzeum Ziemi Tarnowskiej. Utworzono Zakładowy Klub Sportowy "Unia". |
| 28 X 1945 | Premierą Fredrowskiej "Zemsty" w reż. Ludwika Solskiego i z nim w roli Dyndalskiego rozpoczął działalność Teatr Miejski im. L. Solskiego. |
| 1945 - 1946 | Powstaje pierwszy plan ogólny zagospodarowania miasta Tarnowa i miejscowości Świerczków opracowany przez inż. Wieczorkiewicza z Regionalnej Dyrekcji Planowania Przestrzennego w Krakowie. Plan przyjmował docelową wielkość miasta na poziomie 50 000 mieszkańców. Przewidywał głównie budownictwo jednorodzinne, nie przewidywał gwałtownego rozwoju przemysłu. Najważniejsze z planu to układ komunikacyjny, m.in.: nowa droga na osi wschód - zachód (wzdłuż torów kolejowych, po stornie południowej), połączenie Lwowskiej z Klikowską, nowa droga po stronie zachodniej (wzdłuż torów kolejowych), połączenie ul. Tuchowskiej z Nowodąbrowską, lokalizacja portu lotniczego na Chyszowie. Plan nie został wprowadzony do realizacji. |
| 24 II 1946 | Powstanie parafii pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa przy ul. Lwowskiej |
| III 1946 | Uruchomione zostały Warsztaty Kolejowe. |
| 15 XII 1946 | Powstała w Tarnowie Wojewódzka Szkoła Pielęgniarek. |
| 1 I 1946 | W wyniku połączenia Biblioteki Muzeum Ziemi Tarnowskiej i TSL-owskiej Miejskiej Biblioteki Literacko-Naukowej powstaje Miejska Biblioteka Publiczna im. J.Słowackiego, którą na podstawie dekretu bibliotecznego Zarząd Miasta przejmuje pod swoją opiekę. |
| VII 1947 | W PFZA montuje się rewindykowane urządzenia i maszyny. |
| VIII 1947 | W PFZA w Mościcach została wysłana dla rolnictwa pierwsza partia nawozów wyprodukowanych w odbudowanych po II wojnie światowej zakładach. |
| 1948 | Rozpoczęcie budowy kościoła parafialnego w Mościcach |
| II 1948 | Na wspólnym posiedzeniu komitetów PPR i PPS podjęto uchwałę o połączeniu obu partii |
| V 1948 | SL i PSL nawiązały współpracę. |
| VII 1948 | W Tarnowie powstał Związek Młodzieży Polskiej. |
| 19 XII 1948 | Konsekracja kościoła pw. św. Józefa (akademickiego) |
| 26 I 1949 | Nastąpiło uroczyste otwarcie nowych pomieszczeń MBP przy ul. Staszica 6, w których zorganizowano: Wypożyczalnię dla Dorosłych, Wypożyczalnię dla Dzieci i Młodzieży, Czytelnię Naukową i Dział Gromadzenia i Opracowania Zbiorów. Rozpoczęto budowę pierwszego po wyzwoleniu zakładu przemysłowego Tarnowa - Fabryki Silników Elektrycznych M-7. |
| 24 II 1949 | Stacja Pogotowia Ratunkowego w Tarnowie rozpoczyna swoją działalność (pierwsza w woj. krakowskim placówka pomocy doraźnej) |
| 7 IX 1950 | W Tarnowskim Teatrze im. L.Solskiego odbyła się uroczysta akademia w piątą rocznicę śmierci Stefana Jaracza. Zakłady Azotowe rozpoczęły budowę dużego osiedla przyzakładowego. |
| 1951 | Tarnów stał się siedzibą powiatu. |
| 1951 | Zwiększa się powierzchnia Tarnowa z 17,61 km2 do 54,90 km2 poprzez włączenie do miasta miejscowości: Chyszów, Klikowa, Mościce, Gumniska, Rzędzin oraz część Koszyc Wielkich |
| 1951 | Powstanie parafii pw. Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Tarnowie - Klikowej |
| 1951 - 1954 | Powstaje kolejny plan ogólny zagospodarowania miasta Tarnowa opracowany przez zespół autorski w składzie: mgr mgr inż. arch. A. Kędzierski, W. Bryzek, J. Klimek oraz H. Machnik z "Miastoprojekt Kraków". Plan przyjmował docelową wielkość miasta na poziomie 100 000 mieszkańców w 1970r. (z tego 9 500 w Świerczkowie). Przewidywał lokalizację przemysłu w północno - zachodniej części miasta a budownictwo mieszkaniowe w północno - wschodniej i północno - zachodniej części. Plan nie został wprowadzony do realizacji, ale uzyskał pozytywną opinię komisji urbanistyczno - architektonicznej. Przez pewien czas stanowił podstawę do prowadzenia polityki lokalizacyjnej. |
| 1952 | W fabryce M-7 ruszyła produkcja silników elektrycznych. Przy ul. Lwowskiej Zakłady Mechaniczne budują bloki osiedla mieszkaniowego. Zakończono budowę kościoła pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusowego przy ul. Lwowskiej. Projekował Konstanty Jakimowicz. |
| 1 I 1954 | Powstała Miejska Stacja Sanitarno - Epidemiologiczna |
| 7 X 1956 | Poświęcenie kościoła pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Tarnów - Mościcach |
| 6 XII 1956 | Rozpoczęło działalność Tarnowskie Towarzystwo Przyjaciół Węgier. |
| 1957 - 1959 | Powstaje kolejny plan ogólny zagospodarowania miasta Tarnowa opracowany przez zespół autorski w składzie: dr dr inż. arch. J. Kozłowski, K. Seibert, Z. Wolak, mgr H. Luberda oraz mgr inż. arch A. Dobrowolski z Wojewódzkiej Pracowni Urbanistycznej w Krakowie. Plan przyjmował docelową wielkość miasta na poziomie 100 000 mieszkańców w 1980r. Przewidywał lokalizację budownictwa mieszkaniowego w północno - zachodniej części - os. Klikowskie. Wg tego planu układ komunikacyjny oparto na istniejących ulicach z przedłużeniem ul. Starodąbrowskiej do ul. Gumniskiej oraz nową ul. Szkotnik. Plan został zatwierdzony przez Prezydium WRN w Krakowie w 1959r. |
| 1958 | W Zakładach Azotowych uruchomiono wielką wytwórnię kaprolaktamu - półproduktu do produkcji włókna stilonowego. |
| 1958 | Zwiększa się powierzchnia Tarnowa z 56,90 km2 do 69,51 km2 poprzez włączenie do miasta miejscowości Krzyż |
| 16 X 1960 | Poświęcenie kościoła pw. św. Józefa i Matki Bożej Fatimskiej |
| 1960 | Zwiększa się powierzchnia Tarnowa z 69,51 km2 do 72,34 km2 poprzez włączenie do miasta część Koszyc i Zbylitowskiej Góry |
| 6 V 1965 | Jubileusz 400-lecia obchodziła najstarsza tarnowska szkoła średnia I LO im. K.Brodzińskiego. Pełniła niegdyś funkcję filii UJ, później jako liceum wychowała wielu zasłużonych dla kraju i regionu ludzi, m.in. Brodzińskiego, Szujskiego, Jaracza, Jastruna i in |
| 1966 |
Powstaje kolejny plan ogólny zagospodarowania miasta Tarnowa opracowany przez zespół autorski w składzie: mgr mgr inż. arch. Z. Bajorek, L. Kaczmarski, dr Z. Bezwiński i inż. S. Sukiennik z Wojewódzkiej Pracowni Urbanistycznej w Krakowie. Plan uaktualniał wcześniejszy, uwzględniając przyłączone nowe osiedla oraz strefę ochronną Zakładów Azotowych (os. Klikowskie nie będzie rozbudowywane w kierunku zachodnim). Plan przyjmował docelową wielkość miasta na poziomie 120 000 mieszkańców w 1980r. Przewidywał lokalizację budownictwa mieszkaniowego w północno - wschodniej części miasta. Przewidywał ponadto wzrost zatrudnienia w przemyśle (główne miasto Tarnowskiego Okręgu Przemysłowego) oraz dalszy rozwój miasta, jako ośrodka kulturalno - usługowego. Zakładał ponadto rezerwę terenu pod przyszłą obwodnicę - trasę szybkiego ruchu po stronie południowej. |
| 16 I 1966 | Na 15-lecie Spółdzielni Pracy Metalowo-Drzewnej "Pokój" w odrestaurowanym zabytkowym budynku przy placu Rybnym utworzono Klub Techniki i Kultury "Zachęta". |
| 25 IV 1966 | Powołano Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Tarnowskiej, którego założycielami byli członkowie władz administracji i działacze społeczni. Celem Towarzystwa jest popularyzowanie regionu i pozyskiwanie sojuszników dla jego rozwoju. |
| 19 VI 1966 | Odsłonięcie pomnika Ofiar Wojny i Faszyzmu przy ul. Narutowicza, przed Starym Cmentarzem |
| 17 VII 1966 | Dokonano symbolicznego otwarcia ulicy Krakowskiej, nowoczesnej arterii komunikacyjnej, jako pierwszego obiektu planu modernizacji ulic. |
| 1 VII 1967 | W Fabryce Silników Elektrycznych Tamel uruchomiona została, jako pierwsza tego typu w kraju, odlewnia kokilowa. |
| 5 VIII 1967 | Zakończono pierwszy etap budowy Parku Kultury i Wypoczynku na Górze św. Marcina. |
| 11 IX 1967 | Na tzw. Piaskówce wmurowano akt erekcyjny pod budowę huty Szkła. W Zakładach Azotowych wyprodukowano pierwsze tony polichlorku winylu. |
| 2 VII 1968 | Powstał Klub Literacki w Tarnowie, który skupił grupę piszących nauczycieli i pracowników zakładów pracy. Oddano do eksploatacji nową zajezdnię autobusową komunikacji miejskiej. |
| 1969 | W Zakładach Azotowych zakończono rozruch technologiczny instalacji produkcyjnych "Tarnowa II". |
| 1970 | Opracowanie planu urbanistycznego rekonstrukcji "Starego Miasta" przez zespół inż. J. Klimka w Pracowni Konserwacji Zabytków w Krakowie. Plan ten został zatwierdzony w 1972r. przez Prezydium MRN w Tarnowie a w 1974r. na jego podstawie opracowano szczegółowy program rewaloryzacji "Starego Miasta". |
| 14-21 VI 1970 | Zorganizowano Dni Tarnowa - tygodniowy przegląd różnorodnych form kulturalnych i rekreacyjnych oraz zdarzeń ulicznych, które przebiegały pod hasłem "Człowiek - Praca - Sztuka" |
| 14 IV 1972 | Katedra tarnowska została przez papieża Pawła VI podniesiona do godności bazyliki mniejszej. |
| 2 VI 1972 | W Dniu Chemika dokonano otwarcia Domu Kultury Zakładów Azotowych. W tym wyróżniającym się nowoczesną architekturą obiekcie znajdują się: sala widowiskowa, kino "Kosmos", gabinety do lektoratów języków obcych, biblioteka i kawiarnia. |
| 11 VI 1972 | Z okazji Dni Tarnowa '72, z wieży ratuszowej pierwszy raz rozbrzmiał "Hejnał tarnowski" skomponowany przez znanego i zasłużonego dla miasta muzyka Stanisława Rzepeckiego. Spółdzielnia Mieszkaniowa "Jaskółka" wybudowała na placu T.Kościuszki pierwszy tarnowski wieżowiec na placu T. Kościuszki. Przed Teatrem odsłonięto pomnik Ludwika Solskiego wykonany i ofiarowany przez Xawerego Dunikowskiego w r. 1945. |
| 1972 | Spółdzielnia Mieszkaniowa "Jaskółka" wybudowała na placu T. Kościuszki pierwszy tarnowski wieżowiec (XI - kond.) |
| 1973 | Opracowanie programu uporządkowania miasta na lata 1973 - 1980. Program zakładał wyburzenie wszystkich ruder w mieście do 1980r., przygotowanie terenów pod realizację przebiegających przez miasto arterii komunikacyjnych oraz zagospodarowanie głównych tras wlotowych do miasta. Przygotowano m.in.: teren pod projektowane skrzyżowanie Krakowska - Narutowicza - Szkotnik (projektowana). |
| VII 1973 | Oddano do eksploatacji nowoczesny dworzec autobusowy PKS. |
| 1 VI 1975 | Tarnów stał się stolicą nowo utworzonego województwa tarnowskiego. |
| 14 VI 1975 | Odsłonięcie pomnika I Transportu Więźniów do Oświęcimia |
| 17 VII 1975 | W wyniku przekształcenia Powiatowej Poradni Kulturalno-Oświatowej powstał w Tarnowie Wojewódzki Ośrodek Kultury. Wojewoda Tarnowski powołał Wojewódzką Bibliotekę Publiczną - z połączenia Miejskiej Biblioteki Publicznej im. J.Słowackiego i Powiatowej Biblioteki Publicznej. |
| 30 IX 1975 | Odsłonięto pomnik - Mauzoleum ku czci żołnierzy Szarych Szeregów na cmentarzu w Tarnowie - Mościcach |
| XII 1975 | Oddano do użytku hotel "Tarnovia". |
| 9 IX 1976 | Rozpoczęło działalność Tarnowskie Towarzystwo Muzyczne |
| 1977 | Ukazał się pierwszy numer Tarnowskiego Magazynu Ilustrowanego (od r. 1979 - Tarnowski Magazyn Informacyjny) "TeMI" |
| 1979 | Powstanie parafii pw. św. Maksymiliana M. Kolbego |
| 1 IX 1979 | Decyzją Min. Kultury i Sztuki powstała w Tarnowie Państwowa Szkoła Muzyczna. |
| 1980 | Tarnów obchodził 650-lecie nadania praw miejskich |
| 1980 | Powstanie parafii pw. św. Józefa Rzemieślnika w Tarnowie - Tarnowcu oraz w Zawadzie na Górze św. Marcina (parafia istniała od ok. 1326 do 1400) |
| 26 IV 1980 | Powstania parafii pw. Matki Bożej Szkaplerznej na Burku _ parafia funkcjonowała w latach 1362 - 1400 |
| 6 XII 1980 | Powstanie parafi pw. św. Stanisława Kostki przy ul. Pszenna 3a w Tarnowie - Zbylitowskiej Górze |
| 4 II 1981 | Oficjalnie rozpoczął działalność Klub Inteligencji Katolickiej. Ks. Andrzej Zając założył Chłopięco-Męski Chór Katedralny "Pueri Cantores Tarnovienses". |
| 29 VI 1981 | Na Placu Katedralnym odsłonięto pomnik Jana Pawła II, wykonany w brązie wg projektu Bronisława Chromego. |
| 17 VII 1981 | Powstanie parafii pw. Przemienienia Pańskiego w Tarnowie - Koszyckach |
| X 1981 | Tarnowskie Towarzystwo Muzyczne po raz pierwszy organizuje ogólnopolską imprezę muzyczną pod nazwą "Tydzień Młodych Talentów". |
| 11 XI 1982 | Na Placu Katedralnym pojawił się słynny kwietny krzyż, przy którym odbywały się demonstracje podziemnej "Solidarności". Pomimo wielu interwencji milicji krzyż istniał aż do 1987 roku jako symbol przetrwania i nadziei |
| 17 XI 1982 | Powstanie parafii pw. Miłosierdzia Bożego przy ul. Klikowskiej |
| 12 XI 1983 | Koło Przewodników "Leliwa" obchodziło 30-lecie istnienia w Tarnowie. |
| 1 X 1984 | Wielkim wydarzeniem w Tarnowie był koncert zorganizowany z okazji Międzynarodowego Dnia Muzyki - "Pasja według św. Łukasza" pod dyr. Krzysztofa Pendereckiego. |
| 11 V 1985 | Przy ul. Wałowej odsłonięto pomnik przedstawiający gen. J. Bema, autorstwa Bogdany Drwal i Stefana Niedorezo. W uroczystości brała udział prawnuczka siostry gen. Bema, Gabriela Kochańska. |
| 28-29 IX 1985 | Zorganizowano I Targi Zdrowej Żywności. |
| 23-25 V 1986 | Odbyło się Tarnowskie Forum Młodych Literatów, które zorganizowały: Młodzieżowa Agencja Kultury ZW ZSMP, Korespondencyjny Klub Młodych Pisarzy "Trop" i redakcja "TeMI". |
| 5 VI 1986 | Dzięki staraniom Tarnowskiego Towarzystwa Przyjaciół Węgier, na skwerze spacerowym przy ul. Krakowskiej stanął pomnik Sandora Petofiego, dar autora dzieła, węgierskiego rzeźbiarza Gustawa Palfy. |
| 5 IX 1986 | Konferencja Plenarna Episkopatu Polski w Tarnowie w ramach obchodów jubileuszu dwustulecia diecezji. |
| III 1987 | W Domu Kultury "Azotów" odbyła się pierwsza edycja Tarnowskiej Nagrody Filmowej. |
| 9-10 VI 1987 | Tarnów gościł Jana Pawła II podczas III Pielgrzymki do Polski: Beatyfikacja Czcigodnej Sługi Bożej Karoliny Kózkówny przez Ojca św. Jana Pawła II w Tarnowie oraz ogłoszenie przez Ojca św. Decyzji o nadaniu biskupowi Jerzemu Ablewiczowi tytułu arcybiskupa. |
| 8 X 1988 | Na Placu Drzewnym, przy udziale prof. 10 tys. Osób, odbyło się uroczyste odsłonięcie pomnika Wincentego Witosa wg projektu Józefa Potępy z krakowskiej ASP. |
| 5 V 1989 | Powstał oddział Towarzystwa Miłośników Lwowa, którego założycielem i pierwszym prezesem był Leszek Lewicki. |
| 4 VI 1989 | W Tarnowie odbyły się pierwsze w powojennej Polsce wybory do Sejmu i Senatu. |
| 22-23 IX 1989 | Odbył się w Tarnowie Ogólnopolski Zjazd Sprawozdawczo-Wyborczy Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza. |
| 16 XI 1989 | Staraniem Komitetu Koleżeńskiego I LO, Towarzystwa Literackiego im. A.Mickiewicza oraz Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Tarnowskiej odsłonięto dwie tablice poświęcone pamięci Jana Bielatowicza, tarnowskiego pisarza, dziennikarza i żołnierza. Pierwszą z nich wmurowano na ścianie rodzinnego domu J.Bielatowicza przy ul. Katedralnej 2, drugą w gmachu I LO. Autorem ich jest tarnowski rzeźbiarz Stefan Niedorezo. |
| 29 XI 1989 | W Sao Paulo zmarł Piotr Sanguszko jedyny syn księcia Romana Sanguszki z Gumnisk pod Tarnowem. |
| 8 XII 1989 | Abp Jerzy Ablewicz podpisuje dekret powołujący do życia Caritas Diecezji Tarnowskiej. |
| 29 II 1990 | Przy Tarnowskim Towarzystwie Muzycznym powołano Centrum Paderewskiego Tarnów - Kąśna Dolna |
| 31 III 1990 | Zmarł ks. arcybiskup tarnowski dr Jerzy Ablewicz. |
| IV 1990 | Pełnomocnikiem rządu do spraw samorządu terytorialnego został inż. Wiesław Klisiewicz, członek "Solidarności", były prezes KIK-u. W Tarnowie powstała prywatna sieć telewizyjna Tarnowska Telewizja Kablowa. |
| VI 1990 | Grupa tarnowskich pasjonatów powołała Tarnowskie Towarzystwo Kulturalne, które spełnia rolę inicjatora badań naukowych i ośrodka publikacji wydawnictw regionalnych oraz wydaje własny organ "Rocznik Tarnowski" o charakterze humanistycznym. Odbyła się pierwsza w III RP sesja rady miejskiej w Tarnowie. Przywrócony został samorząd miejski. |
| 10 VII 1990 | Min. Edukacji Narodowej utworzyło w Tarnowie Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych. |
| 21 X 1990 | Zmarł Jan Rybowicz, poeta i prozaik, mieszkający w Lisiej Górze k. Tarnowa. |
| 3 XI 1990 | Lech Wałęsa, kandydat na Prezydenta RP, przyjechał do Tarnowa. |
| 4 XI 1990 | W Bazylice Katedralnej odbył się ingres nowego biskupa, ks. prof. Józefa Życińskiego, czternastego w dziejach ordynariusza diecezji tarnowskiej. |
| 25 XI 1990 | Msza św. "prymicyjna" abpa Józefa Kowalczyka w Bazylice Katedralnej w Tarnowie |
| 26 XI 1990 | Biskup tarnowski ks. J. Życiński powołał do życia Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej BIBLOS. 26 IX 1991 r. Sesja Rady Miejskiej w Tarnowie zatwierdziła docelową strukturę samorządowej Miejskiej Biblioteki Publicznej im. J. Słowackiego. Mgr Janinę Kanię powołano na Pełnomocnika Zarządu Miasta do Spraw Organizacji M.B.P. |
| 28 VII 1991 | Konsekracja bpa Jana Styrny w Bazylice Katedralnej w Tarnowie |
| 1 I 1992 | Reaktywowano Miejską Bibliotekę Publiczną im. J. Słowackiego, składającą się z następujących działów merytorycznych : Wypożyczlni dla Dorosłych, Oddziału dla Dzieci i Młodzieży, Czytelni Naukowej, Działu Zbiorów Specjalnych, Działu Gromadzenia i Opracowania Zbiorów, Działu Instrukcyjno-Metodycznego, Działu Informacyjno-Wydawniczego oraz 15 filii na terenie miasta. Dyrektorem MBP mianowano mgr J. Kanię, dotychczasowego z-cę dyr. WBP, autorkę nowej koncepcji biblioteki publicznej. |
| 20 II 1992 | Rada Miejska podczas uroczystej sesji na Ratuszu nadała inż. Norbertowi Lippóczy'emu tytuł Honorowego Obywatela Miasta Tarnowa. W nowo odrestaurowanym budynku przy Rynku 5 otwarte zostało Tarnowskie Centrum Kultury. |
| 26 IV 1992 | Odsłonięcie pomnika - głazu "Poległym za ojczyznę" przy ul. Panny Marii (teren kościoła - Sanktuarium M.B. Szkaplerznej) |
| 4-6 VI 1992 | W Mościcach odbyły się I Krajowe Targi Zdrowego Życia - impreza promująca wszystko co powinno służyć ludzkiemu zdrowiu. |
| 17 III 1993 | Zmarł nagle Wiesław Rohrenschef artysta malarz i poeta tarnowski. |
| 15-16 V 1993 | W Muzeum Etnograficznym świętowano jubileusz 30-lecia Stowarzyszenia Romów w Tarnowie. |
| 16 VI I 1993 | Powstanie parafii p.w. bł. Karoliny Kózka |
| VIII 1993 | Początek rozbudowy Seminarium Duchownego - wznoszenia nowego Domu Alumna. |
| IX 1993 | Powstało Stowarzyszenie Obywatelskie "Pogoń", które skupia osoby bezpartyjne zaangażowane w życie publiczne miasta. |
| 7-13 IX 1993 | Odbyło się w Tarnowie I Światowe Forum Prasy Polonijnej. |
| 12 IX 1993 | Zmarł po ciężkiej chorobie Stanisław Opałko, długoletni dyrektor Zakładów Azotowych. |
| X 1993 | Odbyły się I Tarnowskie Dni Medycyny Klinicznej. |
| 8 XI 1993 | Uroczystą sesję naukową 85-lecia istnienia obchodziła Miejska Biblioteka Publiczna im. J. Słowackiego. |
| 15 XI 1993 | Dr Maria Żychowska otrzymała papieski order "Pro Ecclesia et Pontifice" za zaangażowanie i gorliwośc dla spraw Kościoła i Ojca świętego. 24 XII 1993 r. Uruchomiono Katolickie Radio Diecezji Tarnowskiej "Dobra Nowina". |
| 24 XII 1993 | Inauguracja działalności "Radia Dobra Nowina" - pierwszej tarnowskiej rozgłośni radiowej |
| 1994 | Z inicjatywy Tarnowkiego Towarzystwa Przyjaciół Węgier, z okazji 200. rocznicy urodzin gen. Józefa Bema, ogłoszono w Tarnowie "Rok Bemowski". |
| 17-19 III 1994 | W Tarnowie odbył się Krajowy Kongres Ekologiczny EKO-MED. |
| 2 XII 1994 | Otrzymanie koncesji na nadawanie dla radia MAKS - pierwsze lokalne ("świeckie") radio ermana ie |
| 5 II 1995 | W Mościckiej Fundacji Kultury rozpoczął działalność Klub Sztuki Filmowej. |
| VI 1995 | Zainaugurował swoją działalność prywatny Teatr Młodego Widza (Grzegorza Janiszewskiego i Sławomira Gaudyna). |
| 3 VI 1995 | Prezydenci i przedstawiciele władz samorządowych Tarnowa, Tarnobrzega i Przeworska podpisali w Tarnowie deklarację założycielską Klubu "Leliwa", który służyć ma podejmowaniu wspólnych przedsięwzięć o charakterze gospodarczym i kulturalnym. |
| X 1995 | Rozpoczął się rok akademicki w Małopolskiej Wyższej Szkole Ekonomicznej i filii nowosądeckiej Wyższej Szkoły Biznesu. |
| XII 1995 | Powstanie parafii pw. Św. Trójcy na Terlikówce |
| I 1996 | Powstała Tarnowska Kongregacja Kupiecka. 17 II 1996 r. Na Starym Cmentarzu odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej miejsce pochówku ofiar Rabacji 1846 r. |
| 9 I 1996 | Zmarła Maria Kusion-Pokorny, najznakomitsza w historii Tarnowa lekkoatletka, olimpijka z Rzymu i Melbourne. |
| 17 II 1996 | Na Starym Cmentarzu odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej miejsce pochówku ofiar Rabacji 1846 r. |
| 16 III 1996 | W Chicago zmarł nagle na zawał serca Zygmunt Pytko, mistrz żużla. |
| IV 1996 | Przy Tarnowskim Centrum Kultury powstał Tarnowski Klub Literacki jako filia oddziału Związku Literatów Polskich w Krakowie. |
| 12 IV 1996 | W Sali Lustrzanej odbył się koncert światowej sławy wokalistki Olgi Szwajgier. |
| 20 IV 1996 | Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Religijnej w Tarnowie |
| V 1996 | Działający przy tarnowskim Pałacu Młodzieży Amatorski Klub Filmowy "Szwenk" otrzymał w Belgii złoty medal UNICA na XIV Międzynarodowym Festiwalu Filmów "Dozwolone do 21" |
| 18 V 1996 | Grupa byłych członków reaktywowała w Tarnowie Polską Partię Socjalistyczną. Funkcję prezesa tarnowskiego Koła PPS powierzono Józefowi Sitowi. |
| 14 VI 1996 | Z inicjatywy tarnowskiego oddziału Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich Szkole Podstawowej nr 9 nadano uroczyście imię "Orląt Lwowskich" |
| 24 VI 1996 | W wieku 94 lat zmarł Norbert Lippóczy, Honorowy Obywatel Miasta Tarnowa, współzałożyciel i działacz Tarnowskiego Towarzystwa Przyjaciół Węgier, bibliofil, wytrawny kolekcjoner. |
| X 1996 | W Tarnowie rozpoczęło swoją działalność Bractwo Kurkowe |
| 5 X 1996 | Zainaugurowała działalność druga niepaństwowa uczelnia - Wyższa Szkoła Biznesu (samodzielna), której rektorem został Krzysztof Pawłowski |
| 22 X 1996 | Odbyła się inauguracja działalności Towarzystwa Przyjaciół Wyższego Seminarium Duchownego. |
| XII 1996 | Dzięki współpracy Radia MAKS z amerykańską fundacją Liberty Bell Foundation do Tarnowa dotarł transport 16 ton książek anglojęzycznych przeznaczony dla tarnowskich bibliotek |
| 11-12 I 1997 | W Mościckiej Fundacji Kultury odbył się I Radiowy Festiwal Poezji Religijnej Rozgłośni Katolickich im. ks.Janusza St.Pasierba |
| 15 I 1997 | Rozpoczęła działalność Fundacja im. hetmana Jana Tarnowskiego, której celem jest popieranie rozwoju gospodarczego i kulturalnego Tarnowa, podnoszenie profesjonalizmu kadr samorządowych, oświatowych, gospodarczych oraz wspieranie inicjatyw proekologicznych. |
| 30 I - 13 II 1997 | Delegacja władz samorządowych Tarnowa odwiedziła dwa największe skupiska Polonii - Toronto i Chicago. Celem tych wizyt była promocja Tarnowa, umocnienie więzi Polonii z Ziemią Tarnowską oraz nawiązanie kontaktów gospodarczych. |
| 1 IV 1997 | W Mościcach rozpoczęła pracę filia Wojewódzkiej Stacji Pogotowia Ratunkowego |
| 30 IV 1997 | W Tarnowie rozpoczęła działalność filia Małopolskiego Instytutu Samorządu Terytorialnego i Administracji, który pełni rolę pomostu pomiędzy politykami, urzędnikami, liderami organizacji pozarządowych i naukowcami. |
| 15 V 1997 | Zmarł Stanisław Westwalewicz, nestor tarnowskich artystów plastyków, najstarszy z czynnych twórczo polskich malarzy. Cudem uniknął śmierci w obozie sowieckim w Kozielsku. |
| 21 V 1997 | Biskup tarnowski Józef Życiński obchodził srebrny jubileusz kapłaństwa. |
| 23-25 V 1997 | Tarnowscy studenci obchodzili swoje święto - Juvenalia '97 |
| 11-14 VI 1997 | W Tarnowie odbyła się Pierwsza Międzynarodowa Konferencja "Miasta w Internecie" |
| 13-14 VI 1997 | W III Liceum Ogólnokształcącym im. A. Mickiewicza trwały obchody 100-lecia szkoły |
| 14 VI 1997 | Ojciec Święty Jan Paweł II mianował Księdza Biskupa Józefa Życińskiego Arcybiskupem Metropolitą Lubelskim. |
| 19-21 VI 1997 | Muzeum Okręgowe zorganizowało po raz pierwszy "Dni Pamięci Żydów Tarnowskich". |
| 26-29 VI 1997 | Odbył się w Tarnowie I Krajowy Kongres Polskiej Federacji Pueri Cantores, której przewodniczy ks. Andrzej Zając, dyrygent Chłopięco-Męskiego Chóru Katedralnego "Pueri Cantores Tarnovienses". |
| 30 VII 1997 | W Galerii Niebieskiej Miejskiej Biblioteki Publicznej otwarto "Interklub" |
| 31 VIII 1997 | Księdzu arcybiskupowi Józefowi Życińskiemu nadano honorowe obywatelstwo miasta Tarnowa |
| 4 IX 1997 | Przedstawicielom Zarządu Zakładów Azotowych uroczyście wręczono certyfikaty systemu jakości zgodnego z normą ISO 9002. |
| 3 X 1997 | Nastąpiło uroczyste odsłonięcie tablicy pamiątkowej, poświęconej profesorowi Ignacemu Mościckiemu, z którego inicjatywy 70 lat temu powstała Fabryka Związków Azotowych. |
| 27 IX 1997 | W Miejskiej Bilbiotece Publicznej odbyła się promocja najnowszej książki Romana Kapuścińskiego "Lapidarium III" |
| 4-18 X 1997 | Pod patronatem Przewodniczącego Rady Miasta Tarnowa i Ministra Kultury i Sztuki odbywał się I Ogólnopolski Festiwal Komedii. |
| 7 XI 1997 | Fundacja im. Hetmana Jana Tarnowskiego zorganizowała sesję historyczno-promocyjną pt. "Jan Tarnowski - Hetman Wielki Koronny". |
| 11 XI 1997 | Na ścianie tzw. Domu Mikołajewskiego odsłonięto zrekonstruowaną tablicę upamiętniającą wymarsz tarnowskich legionistów w 1914 r. |
| 10 XII 1997 | W centrum Tarnowa otwarto pierwszą restaurację sieci McDonald's |
| 23 XII 1997 | Wojewodą tarnowskim został Aleksander Grad, absolwent AGH, z zawodu mgr inż. geodeta |
| 20 I 1998 | Z inicjatywy tarnowskiego oddziału Towarzystwa Literackiego im. A.Mickiewicza odbyła się inauguracja Roku Mickiewiczowskiego |
| 22 I 1998 | Na Zamku Królewskim w Warszawie tytuł "Biznesmena Roku" otrzymał Marek Roleski, za skuteczność działania i sprostanie zagranicznej konkurencji w przemyśle spożywczym. |
| 26 I 1998 | W Bazylice Katedralnej odbył się ingres Wiktora Skworca, piętnastego biskupa w diecezji tarnowskiej. |
| 14 II 1998 | Z inicjatywy prezydenta Tarnowa Romana Ciepieli i tarnowskiego oddziału Związku Legionistów Polskich rozpoczęły się obchody 80. rocznicy odzyskania niepodległości. Por. Błażeja Wojcieckiego, najstarszego legionistę, odznaczono Medalem Miasta Tarnowa |
| 1 III 1998 | Otwarto w Tarnowie Instytut Administracji Publicznej. |
| 6 III 1998 | W tarnowskim Ratuszu odbyła się uroczystość wręczenia medali laureatom plebiscytu Gazety Krakowskiej - "Ludzie Roku 1997". Otrzymali je m.in. Stanisław Lis - rektor MWSzE, Stefan Słowiński - ordynator Oddziału Kardiologii Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego i Janusz Wiśniewski, dyrektor ds. handlowych Zakładów Azotowych. |
| 5 IV 1998 | W Tarnowie utworzono Stowarzyszenie na Rzecz Integracji Europy Środkowej z Unią Europejską |
| 16 IV 1998 | Z okazji 150-lecia Wiosny Ludów w ratuszu tarnowskim odbyło się spotkanie prezydenta Republiki Węgier Arpada Göncza i prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego. Podczas spotkania prezydenci zwiedzili wystawy w tarnowskim ratuszu: "Panorama Siedmiogrodzka" i "Gen. J. Bem" oraz złożyli kwiaty pod Mauzoleum Gen. J.Bema. |
| 29 VI 1998 | Na kamienicy przy ulicy Krakowskiej 6 odsłonięto tablicę upamiętniającą pobyt w Tarnowie Emigracyjnego Rządu Ukraińskiej Republiki Ludowej Atamana Symeona Petlury. |
| 26 VIII 1998 | Powstanie parafii pw. św. Krzyża i św. Filipa Neri |
| 12 X 1998 | W Tarnowie otwarto pierwszą księgarnię naukową, której nadano imię zasłużonego dla miasta drukarza i księgarza Zygmunta Jelenia |
| 27 X 1998 | Przy ul. Ziaji 14 w miejscu gdzie mieszkał i tworzył artysta Stanisław Westwalewicz - otwarto "Dom Pamięci S.Westwalewicza" |
| 29 X 1998 | Odbyła się sesja Rady Miejskiej podczas, której wybrano Zarząd Miasta Tarnowa III kadencji. Nowym prezydentem został Józef Rojek z AWS, dotychczas główny projektant w spółce Z.A. "Biprozat" i radny z poprzedniej kadencji. |
| 14 XI 1998 | Starostą powiatu ziemskiego został dr Michał Wojtkiewicz, który w l. 1990-1994 pełnił funkcję burmistrza Tuchowa. |
| 25 XI 1998 | Zmarł prof. dr hab. Andrzej Kunisz, historyk, wykładowca UŚ w Katowicach, w l. 1957-1970 kierownik Powiatowego Archiwum Państwowego w Tarnowie, autor szeregu prac z zakresu archiwistyki i historii Tarnowa, m.in.: "Zarys dziejów prasy tarnowskiej (1848-1961)" i "Udział Ziemi Tarnowskiej w powstaniu styczniowym". |
| 31 XII 1998 | Przestaje istnieć województwo tarnowskie, które w wyniku wprowadzenia nowej reformy administracyjnej wejdzie z dn. 1 stycznia 1999 roku w skład województwa małopolskiego |
| 12 III 1999 | Zmarł ks. infułat Stefan Dobrzański, który w latach 1947-1992 pełnił funkcje proboszcza w parafii p.w. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Tarnowie. Był też budowniczym kościoła p.w. Błogosławionej Karoliny i gospodarzem miejsca wizyty Ojca Świętego w Tarnowie w 1987 r. |
| 28 V 1999 | W tarnowskim Ratuszu powołano uroczyście spółkę, która zarządzać będzie klasterem przemysłowym "Plastikowa Dolina". Prezesem zarządu wybrana została Urszula Gacek |
| 1 VII 1999 | Na murze kamienicy przy ul. Mickiewicza 1 odsłonięto pamiątkową tablicę poświęconą Norbertowi Lippóczemu - "Węgrowi z urodzenia - tarnowianinowi z wyboru, Honorowemu Obywatelowi Tarnowa" Wojewódzka Biblioteka Publiczna weszła w skład Miejskiej Biblioteki Publicznej pełniącej obecnie funkcje biblioteki miejskiej i powiatowej. |
| 9 IX 1999 | Zmarł Józef Klose, przedwojenny komunista, członek KPP w latach 1956-1971 przewodniczący Miejskiej Rady Narodowej |
| 9-10 IX 1999 | Odbyło się I Forum "Plastikowej Doliny". |
| 11-12 IX 1999 | Podczas pierwszych Dni Powiatu Tarnowskiego dokonano prezentacji lokalnych osiągnięć. |
| 2 IX 1999 | Z okazji 200-lecia pałacu XX . Sanguszków w tarnowskiej dzielnicy Gumniska odsłonięto pamiątkową tablicę z napisem: "Pałac w Gumniskach był rezydencją książąt Sanguszków herbu Pogoń Litewska - w 200-lecie jego budowy tablicę ufundowała Rada Miasta Tarnowa". Zmarł Zbysław Marek Maciejewski, absolwent I LO, wybitny artysta malarz i pedagog, prof. zwyczajny Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i Europejskiej Akademii Sztuk w Warszawie, kontynuator najlepszych tradycji malarstwa polskiego i europejskiego. Artysta pozostawił po sobie ogromny dorobek twórczy, licznie reprezentowany w muzeach narodowych, okręgowych i innych instytucjach w Polsce i za granicą. W tarnowskim rodzinnym ogrodzie powstawały jego piękne akwarele, gwasze i obrazy z kobiercami kwiatów. |
| 15-16 X 1999 | W I LO zorganizowano Święto Szkoły z okazji "440 lat tradycji szkolnych Tarnowa - od fundacji hermana Jana Tarnowskiego do Liceum Ogólnokształcącego" |
| 23 I 2000 | Uroczyście pożegnano przechodzącego na emeryturę biskupa pomocniczego diecezji tarnowskiej - ks. Józefa Gucwę |
| 24 I 2000 | W tarnowskim Ratuszu odbyła się inauguracja polskich obchodów 1000-lecia państwa węgierskiego |
| 7 III 2000 | Z okazji 670 rocznicy powstania Tarnowa odbyła się sesja Rady Miejskiej, w której uczestniczyli parlamentarzyści ziemi tarnowskiej, przedstawiciele wojewody małopolskiego i marszałka sejmiku |
| 2 IV 2000 | Z tarnowskiego dworca PKP odjechał ostatni, od 96 lat, pociąg do Szczucina |
| 17 V 2000 | W Tarnowie została uruchomiona Automatyczna Stacja Pomiarowa Zanieczyszczeń Powietrza |
| 19 V 2000 | Fundacja im. Hetmana Jana Tarnowskiego przyznała po raz pierwszy medal dla najwybitniejszych mieszkańców Tarnowa "Tarnoviae Merenti" ks.prof. Michałowi Hellerowi - rektorowie tarnowskiego Instytutu Teologicznego |
| 14 IX 2000 | Tarnowscy radni nadali honorowe obywatelstwo Tarnowa rektorowi UJ prof. Franciszkowi Ziejce |
| 17 IX 2000 | Odsłonięto Pomnik Ofiar Stalinizmu wg projektu prof. Stefana Dousy. Monument przedstawia sylwetkę Victorii wypuszczającej z dłoni orły, z których ostatni ma na głowie koronę |
| 13 X 2000 | W Szpitalu im. E. Szczeklika otwarto uroczyście pracownię hemodynamiki, w której wykonywane będą badania koronarograficzne. |
| 16 XI 2000 | Tarnowskie Centrum Kształcenia Ustawicznego otrzymało imię kardynała Stefana Wyszyńskiego. Na budynku szkoły wmurowano tablicę z hasłem prymasa "Nie wystarczy urodzić się człowiekiem, trzeba jeszcze być człowiekiem" |
| 17 XI 2000 | Uroczyste przecięcie wstęgi na nowym (pierwszym w Tarnowie) rondzie przy skrzyżowaniu ulic Szkotnik, Klikowska i Słowackiego |
| 26 V 2001 | "odsłonięcie" - postawienia Bramy Seklerskiej przy ul. Krakowskiej - pl. Petofiego |
| 7 VIII 2001 | Zmarł bp Piotr Bednarczyk, emerytowany biskup sufragan tarnowski |
| 8 XII 2001 | Konsekracja klasztora pw. N.M.P. Janua Coeli i św. Józefa (Karmelitanki Bose) przy ul. Krzyskiej |
| 4 IX 2002 | Poświęcenie nowego budynku Kurii Diecezjalnej w Tarnowie |
| 10 XI 2002 | W pierwszych w historii Tarnowa bezpośrednich wyborach na urząd prezydenta miasta wygrywa Mieczysław Bień (w latach 1990 - 1994 był pierwszym prezydentem Tarnowa po upadku komunizmu) |
| 8 III 2003 | Zmarł bp Józef Gucwa, emerytowany sufragan tarnowski |
| 3 IV 2004 | Uroczystość konsekracji Biskupa Stanisława Budzika w tarnowskiej Bazylice Katedralnej |
| 30 IV - 1 V 2004 | W nocy z 30 kwietnia na 1 maja na płycie tarnowskiego rynku zorganizowana została impreza muzyczna połączona z pokazem sztucznych ogni o północy. W ten sposób mieszkańcy miasta świętowali wejście Polski do Unii Europejskiej. |
| V 2004 | Hotel Bristol jako pierwszy w Tarnowie został zaszeregowany jako czterogwiazdkowy. Oznacza to, że spełnia surowe wymagania dotyczące, jakości oferty - zarówno pod względem wyposażenia obiektu, jak i obsługi. |
| 20 V 2004 | Odsłonięcie pomnika 14 Kołobrzeskiego Pułku Zmechanizowanego przy ul. Szkotnik (teren byłych tzw. "dolnych koszar") |
| 3 XII 2004 | Odsłonięcie "Ławki Poetów" na ul. Wałowa, przy "Sali Lustrzanej" |
| 5 II 2005 | Uroczystość 30-lecia sakry biskupiej bpa Władysława Bobowskiego w Bazylice Katedralnej |
| 7 X 2005 | Grand Prix dla Tarnowa w plebiscycie Wielkie Odkrywanie Małopolski. Nagroda - czek w wysokości 25 000 zł miasto przeznacza na opracowanie pierwszego w Polsce audioprzewodnika. |
| 10 VI 2008 | Odsłonięcie kopijnika pamięci Forgona Mihalego - przy ul. Krakowskiej - pl. S. Petofiego |
| 26 X 2006 | Tarnowskie Centrum Informacji zajmuje II miejsce w ogólnopolskim konkursie "Na najlepsze centrum informacji turystycznej". |
| 4 XII 2006 | Zaprzysiężenie nowego prezydenta Tarnowa - Ryszarda Ścigały w tarnowskim ratuszu. Uroczystą oprawę miało przekazanie kluczy do bram miasta Tarnowa przez ustepującego prezydenta Mieczysława Bienia. |
| 22 III 2007 | Wpis do rejestru zabytków zespół klasztorny Urszulanek przy ul. Bema |
| 23 VIII 2007 | Wpis do rejestru zabytków kamienicy Rynek 3 (najnowsza nieruchomość Muzeum Okręgowego) |
| XI 2007 | Tarnowskie Centrum Informacji zajmuje I miejsce w rankingu informacji turystycznych w Małopolsce (ranking opracowany na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego. |
| 4 IV 2008 | Wpis do rejestru zabytków komina d. browaru Sanguszków (1894r.) przy ul. Narutowicza |
| 7 V 2008 | Ksiądz profesor Michał Heller - tarnowianin, znany kosmolog, filozof i kapłan diecezji tarnowskiej odbiera w Londynie z rąk małżonka królowej Elżbiety prestiżową nagrodę Templetona "teologicznego Nobla". |
| 7 VI 2008 | "Tarnów - Ziemia Przystań Miłości" - koncert premierowy Kantata Nieszporna Capella Tarnoviensis, orkiestry symfonicznej Miasta Tarnowa pod Batutą ks. P. Pasternaka. Pierwsze w historii Tarnowa dzieło muzyczne na tak szeroką skalę. Przygotowania do koncertu trwały od kilku miesięcy. Utwory wykonało 160 chórzystów. Koncert na tarnowskim Rynku trwał prawie dwie godziny i zgromadził kilka tysięcy osób. |
| 10 VI 2008 | Odsłonięcie pomnika Romana Brandstaettera na rogu ul. Wałowej i ul. Rybnej |
| 14 VI 2008 | Odsłonięcie kopijnika pamięci Norberta Lippóczego - przy ul. Krakowskiej - pl. S. Petofiego |
| 28 VI 2008 | Uroczysta sesja Rady Miejskiej, podczas której tytuł Honorowego Obywatela Miasta Tarnowa nadany został ks. prof. Michałowi Hellerowi |
Opracowała: Maria Sąsiadowicz
uzupełnienie i aktualizacja: Marcin Pałach, Tarnowskie Centrum Informacji, czerwiec 2008
